<< vorige pagina  volgende pagina >>

Effecten van UV op onze huid

Een belangrijk doel van het zonnebaden is zeer zeker het 'bruin worden'. Dit geldt tenminste voor mensen met een lichte huidskleur. Een tintje is nog altijd een teken van gezondheid en soms - na een vakantie - een bewijs dat het goed weer is geweest op de plek van bestemming.

Hoe worden we bruin?
Onder de invloed van UV stralen verdikt de opperhuid zich (voornamelijk effect UVB). UV straling stimuleert pigmentvormende cellen (melanocyten) in huid tot het vormen van pigmenten. Dit pigment beschermt de onderliggende cellen tegen UV. De combinatie van verdikking van de huid en de vorming van pigment is onze natuurlijke bescherming tegen de inwerking van UV straling.

Beschadigingen in de huid
De UV straling wordt geabsorbeerd door de huid maar dringt daar niet erg diep in. Het grootste deel wordt al in de opperhuid geabsorbeerd. De straling wordt daar door moleculen zoals eiwitten en DNA geabsorbeerd, waarin dan veranderingen kunnen optreden. De veranderingen zijn schadelijk maar gelukkig worden beschadigde moleculen meestal afgevoerd. Er zijn verschillende herstelmechanismen in ons lichaam om beschadigd DNA te repareren.
Maar beschadigingen van DNA kunnen zich ophopen en op termijn nare gevolgen hebben.

Schade op korte termijn
Het bekendste korte-termijn effect is het rood worden, ook wel zonnebrand of erytheem genoemd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door UVB straling waardoor via bepaalde mechanismen de bloedvaatjes verwijden en de huid rood wordt. De pijn treedt meestal pas uren na de verbranding op.
Een ander korte-termijn effect, dat kan optreden, is huiduitslag en een tijdelijke vermindering van de werkzaamheid van het immuunsysteem.

Lange termijn effecten
Bij regelmatige langdurige blootstelling aan zonlicht kunnen nare effecten optreden zoals:

• vroegtijdige veroudering van de huid (rimpels, vermindering elasticiteit)
• pigmentvlekken en andere cosmetisch storende effecten
• oogletsel (staar, cataract)
• huidkanker

Huidkanker
Van alle boven genoemde effecten is huidkanker onze grootste zorg.
De belangrijkste soorten met hun risicobevorderende factoren:

• Plaveiselcarcinoom, komt vooral voor op regelmatig intensief blootgestelde huid. Combinatie met gebruik pijptabak is een risicofactor voor carcinoom op de lip.
• Basaalcelcarcinoom, incidenteel excessieve blootstelling is een risicofactor.
• Melanoom, incidenteel excessieve blootstelling, er zijn aanwijzingen dat vooral verbranding op jonge leeftijd mogelijk een belangrijke factor is.

Verschil lichte huidtypes en donkere huidtypes
Het blijkt dat er nogal wat verschillen zijn tussen de verschillende mensenrassen in de gevoeligheid voor UV straling. Dit heeft deels te maken het verschil in huidtype en de pigmentering. Maar UV-belasting en de bescherming daartegen door de gekleurde huid, is niet alles bepalend. Zo krijgen sommige donkere rassen relatief meer huidaandoeningen op plekken die juist niet vaak aan de zon worden blootgesteld. Onderzoek hiernaar is nog gaande.

Toename aantal gevallen van huidkanker in de afgelopen decennia
Deze toename is waarschijnlijk voornamelijk het gevolg van de toegenomen populariteit van het 'bruinen'.

naar boven

<< vorige pagina  volgende pagina >>