[Publieksinfo - Hoofdpagina] > [Afval - Natuurlijk voorkomend radioactief afval (NORM)]

Nederlands

Door de jaren heen is er vaak gesteld dat kolencentrales meer NORM verspreiden dan in enig deel van de nucleaire splijtstofcyclus. Deze claim is echter enigszins overtrokken, zeker in relatie van moderne kolengestookte eenheden. Tegenwoordig gaat de aandacht meer uit naar staal en andere materialen die vrijkomen uit afgebroken industriëe installaties. Hierbij moet nagegaan worden of dit afval beneden de zogenoemde "clearance levels" ligt. Dit betekent dat de radioactiviteit van het afval beneden de "natuurlijk" voorkomende niveaus moet blijven.

Een ander verschijnsel van NORM heeft te maken met de blootstelling aan radon woningen. Met name huizen op granietgronden kennen een hoge radonconcentratie. In Nederland komt dat echter niet voor. Echter ook uit beton ontsnapt radon. Andere voorbeelden van NORM die van belang zijn voor onze gezondheid zijn: de beroepsmatige blootstelling van gidsen in grotten aan radon, de blootstelling van mijnwerkers in het algemeen en medewerkers die betrokken zijn bij de winning van minerale zanden door verhoogde concentratie van radionucliden in rotsen en mineralen.
De blootstelling aan kosmische straling van piloten en cabinepersoneel in vliegtuigen is wel een voorbeeld van blootstelling aan een "natuurlijke" stralingsbron, maar strikt genomen is dit geen geval van NORM.

Een eigenschap van NORM is, dat vanwege hun enorme verspreiding over vele bronnen, zij een veel groter radiologisch effect op de bevolking hebben dan de aanwezigheid van onderdelen van de nucleaire industrie.

Kolen

De hoeveelheden radionucliden waarom het gaat zijn aanzienlijk. De uranium levels gaan van 1 ppm - 25 ppm, die van thorium van 3 - 88 ppm, afhankelijk van het gebruikte type kolen. Een 500 MW kolencentrale gebruikt zo'n 1,3 miljoen ton kolen per jaar. Uitgaande van het gunstigste uraniumgehalte van 1 ppm betekent dit toch 1,3 ton uranium per jaar in de vliegasberg.

De werkelijke activiteit is echter niet zo groot. De UNSCEAR schat dat de gemiddelde activiteitsconcentratie in kolen ongeveer 50 Bq/kg K-40 and 20 Bq/kg zowel voor uranium als thorium is, hoewel er getallen uit Australië zijn (Dale, 1996) die uitgaan van een gemiddelde van 830 Bq/kg totale radioactiviteit in kolen. Dit is gebaseerd op 1.8 ppm U en 7 ppm Th in de kolen. Dit moet men echter in perspectief plaatsen door te vergelijken met de concentratie in de aardkorst, die gemiddeld 1400 Bq/kg bedraagt.

In de vliegas wordt de concentratie hoger dan in de kolen waaruit deze ontstaan is tijdens het verbrandingsproces. Sommige kolen geven een vliegas met gemiddeld 2500 Bq/kg.

Andere vaste NORM

Graniet, veel gebruikt voor bekleding van gebouwen en ook voor ornamentering van woningen bevat een gemiddelde van 3 ppm (40 Bq/kg) uranium en 17 ppm (70 Bq/kg) thorium. Stralingsmetingen aan de oppervlakte van granieten muren kan niveaus geven die men ook aantreft bij de tailings (erts-resten) van uranium-winning.

Radon

Werk bij NRG aan NORM

back to top of page

 
NRG, Postbus 25, NL-1755 ZG Petten, Nederland, Tel +31-224564950, Fax +31-224568912
Informatie: info@nrg.eu
Update 26 november 2002