Nederlands / English

Nederlands

Non-proliferatie is het niet-verspreiden van kennis en technologie die gebruikt kan worden voor bouw van kernwapens. Non-proliferatie wordt bereikt door een combinatie van regelgeving en technische maatregelen.

Vergadering bij IAEA, de 'nuclear watchdog'

Het nucleaire Non-Proliferatie beleid is gericht op het verhinderen van de verspreiding van kernwapens en op de nucleaire ontwapening.

Drie vormen van proliferatie

Drie vormen van proliferatie kunnen worden onderscheiden:

1. Vertikale proliferatie, of toename van aantallen kernwapens en hun kwaliteit in de bestaande arsenalen van de vijf kernwapenstaten.
2. Horizontale proliferatie, of toename van het aantal staten dat over kernwapens beschikt.
3. Sub-nationale proliferatie, of de toename op de kans dat sub-nationale organisaties en samenwerkingsverbanden kernwapens zullen verwerven.

Het International Atomic Energy Agency (IAEA) is een onderdeel van de VN. Het is de belangrijkste toezichthoudende instantie met betrekking tot de controle op het niet-verspreiden van kennis en materiaal betreffende kernwapens. Het hoofdkantoor van de IAEA is gevestigd te Wenen.

Belangrijkste politieke instrumenten

• Het Euratom Verdrag, dat alle vreedzame nucleaire activiteiten in de Europese Unie aan regels bindt.
• Het IAEA Statuut, dat de basis vormt voor een wereldwijde samenwerking bij alle toepassingen van nucleaire technieken.
• Het Non-Proliferatie Verdrag (NPV), waarbij naast de vijf bestaande kernwapenstaten, alle andere toegetreden staten beloven geen kernwapens te verwerven.

Deze voorgaande drie verdragen leiden direct tot het toepassen van internationale inspecties op vreedzame nucleaire activiteiten, de splijtstofbewaking of safeguards door EURATOM en IAEA. Daardoor wordt het erg onwaarschijnlijk dat een staat onopgemerkt een nucleaire activiteit onderneemt die tot het maken van kernwapens zou kunnen leiden. Deze maatregelen zijn vooral gericht op het inperken van de horizontale proliferatie.

Overige overeenkomsten

• Het nucleaire export beleid, zoals overeengekomen door de landen van de `Nuclear Suppliers Group'.
• De Conventie voor de externe beveiliging van kernmateriaal, aangevuld met de IAEA richtlijnen voor de beveiliging.

Naast de verificatie van IAEA en Euratom richten deze laatste twee internationale overeenkomsten zich ook op de beveiliging tegen diefstal en sabotage, en internationaal verkeer van kernmateriaal. Staten zijn in hoge mate soeverein in het uitvoeren van hun beveiligingsbeleid. Internationale inspectie op de uitvoering van de overeenkomsten is politiek onmogelijk. Wel is in het kader van hulp aan de staten van de voormalige Sovjet Unie, een intensieve samenwerking voor bepaalde projecten op gang gekomen. Daarbij is naast het opzetten van een modern systeem van beheer van de kernmaterialen naar Westers model, ook veel aandacht aan de beveiliging gegeven.

Onderzoek bij NRG

Technologische maatregelen zoals het ontwerpen van reactoren die op natuurlijk uraan en thorium werken, en het ontwerpen van splijtstoffen waaruit het gevormde plutonium definitief niet terugwinbaar is, kunnen in de toekomst leiden tot een proliferatie resistente vorm van kernenergie. Ook dit punt wordt meegenomen in het NRG onderzoek naar innovatieve reactortypen. Het NRG onderzoek naar actinidenverbranding is gericht op het verminderen van de grote voorraden van splijtstoffen geschikt voor kernwapens, die zijn ontstaan door de ontmanteling van kernwapens, en als gevolg van de stagnatie in de bouw en in bedrijfstelling van kweekreactoren.

back to top of page

  
NRG, Postbus 25, NL-1755 ZG Petten, Nederland, Tel +31-224564950, Fax +31-224568912
Informatie: info@nrg.eu
Update 03 December 2003