NRG en nucleair in het nieuws	Krantenartikelen

Zoeken in NRG krantenartikelen Iraanse nucleaire dreiging is vooral retoriek. Volkskrant Door: Martijn van Calmthout 14 april 2006   Achtergrond: Experts achten plannen van Teheran om op industriële schaal uranium te verrijken zelfs op lange termijn moeilijk uitvoerbaar. Iran wil 54 duizend centrifuges bouwen om uranium te verrijken, veel meer dan nodig is voor 'gewone' kernbrandstof. 'Het gaat om bommen, dat is helder.' Maar het plan lijkt onrealistisch. Van onze verslaggever Martijn van Calmthout Amsterdam. 'Het uraniumhexafluoride uit Isfahan is crap, rotzooi', zeiden diplomaten vorig najaar tegen persbureau Reuters, na geruchten dat technische problemen het Iraanse nucleaire programma plaagden. De uranium-fluorverbinding, die in gasvorm de grondstof is voor verrijking, zou te vervuild zijn met molybdeen om te gebruiken in de experimentele ultracentrifuges in Natanz. En het zou maanden, misschien wel jaren kosten voordat het probleem zou zijn opgelost, was de inschatting. De Iraniërs zouden wel gek zijn om fout hexafluoride in hun kostbare high-tech centrifuges te gebruiken en ze misschien wel onherstelbaar te vervuilen. Onder nucleair experts is de Iraanse bekendmaking, dinsdag, dat in Natanz daadwerkelijk het eerste verrijkte uranium is geproduceerd, dan ook met achterdocht ontvangen. Heeft Iran wel echt verrijkt uranium gemaakt? Hoeveel dan en hoever was het dan precies verrijkt? Is de bekendmaking niet gewoon propaganda? Stoere retoriek, niet toevallig aan de vooravond van het bezoek aan Teheran van directeur Mohammed ElBaradei van het internationale atoombureau IAEA ? Bijvoorbeeld om de indruk te wekken van voldongen feiten. Mogelijk krijgt ElBaradei op dergelijke vragen in Teheran al antwoorden. Maar op zichzelf is het mogelijk dat de Iraanse nucleaire technici er de afgelopen maanden in zijn geslaagd voldoende zuiver uraniumhexafluoride te maken en met verrijking te beginnen. De infrastructuur daarvoor staat daarvoor namelijk al minstens drie jaar klaar. Tot vorig jaar zomer echter ongebruikt, omdat lran best wil praten over zijn recht op uraniumverrijking. Het land laat immers IAEA inspecteurs toe en tekende ooit als een van de eerste staten het internationale non-proliferatieverdrag. De opwerkingsinstallatie in Isfahan werd in augustus 2005 onder de neus van de internationale inspecteurs van het atoomagentschap IAEA na een pauze van jaren in bedrijf genomen. Sindsdien is er zeker 35 ton uraniumerts verwerkt, melden veiligheidskringen. Wat eruit komt, is minder helder dan het signaal dat Iran met de heropening gaf: dat het land nucleair verder gaat. Volgens Iran-watcher Mark Hibbs van Platt's Nuclear Fuel kan Teheran zich sindsdien niet meer permitteren de fabriek' stil te leggen wegens technische problemen. ‘Wat ze ook produceren’ Noordelijker in Iran, in Natanz, zijn volgens inlichtingen van het IAEA al jaren 164 gekoppelde ultracentrifuges beschikbaar. Volgens de Iraanse plannen vormt Natanz de opstap naar een gigantisch ondergrond complex met 54 duizend centrifuges. Het is vooral die schaal, groter dan een nationaal kernenergieprogramma rechtvaardigt, die argwaan wekt over de ware bedoelingen van de Iraniërs. 'Het gaat om bommen, dat is helder zegt kernenergie-expert André Versteegh van NRG in Petten. In dergelijke centrifuges, die goeddeels zijn gebaseerd op de ontwerpen van de Urenco-fabriek aan de Duitse grens bij Almelo, wordt de gasvormige verbinding van fluor met uranium binnengelaten, waarin van nature zowel splijtbare uranium-235 als het iets zwaardere en slecht-splijtbare U238 voorkomen. Door het gas supersnel rond te draaien worden zware moleculen in het gas weggeslingerd, en neemt de concentratie licht uranium iets toe Door dat proces keer op keer te herhalen, blijft gaandeweg een steeds grotere fractie van het splijtbare uranium over. Voor gebruik in een kernreactor volstaat verrijking tot 4 procent; voor een atoombom is een paar kilo hoogverrijkt uranium nodig, met zeker 20 procent U-235. Volgens de Iraanse president Ahmadinejad zou in Natanz uranium tot 3,5 procent zijn verrijkt, genoeg voor brandstof in een kernreactor. Als het al op feiten is gebaseerd, kan dat ook nog een gelukstreffer zijn in een eerste experiment. Het moet nog blijken of de zeer gevoelige installatie maanden of zelfs jaren met stabiele resultaten kan doordraaien, zoals nodig is voor serieuze productie van kernbrandstof. De cascade van 164 centrifuges is hoe dan ook veel te klein om kernbommen te produceren. Het bericht dat Teheran vanaf nu Natanz uitbreidt met vele tienduizenden centrifuges, lijkt in ieder geval niet erg realistisch. De opschaling van een pilot-installatie naar een verrijkingsfabriek in continubedrijf heeft landen zoals Nederland in de jaren zestig decennia gekost en veel internationale hulp. ‘Ze hypen het resultaat’, zei gisteren de voormalige diplomaat en directeur van veiligheidsdenktan CSIS David Albright. Volgens hem ontbreekt het Iran aan onderdelen en materialen om zo’n complexe fabriek op te zetten. Albright schat dat Iran met de huidige voorraad onderdelen, nog hooguit 2000 centrifuges kan bouwen. Productie van bom-uranium is volgens hem niet eerder dan 2009 aan de orde. Iran heeft er dan bijna een kwart eeuw nucleaire plannenmakerij op zitten, en tien jaar af en aan geëxperimenteerd.

NRG, PO Box 25, NL-1755 ZG Petten, Netherlands, Tel +31-224564080, Fax +31-224563912 Informatie: info@nrg-nl.com Update 14 april 2006