[menubar_home]
NRG en nucleair in het nieuws Krantenartikelen
   
 

 
Zoeken in NRG krantenartikelen

Reportage: De waarheid doet er niet meer toe Volkskrant
Door: Willem Pekelder 18 februari 2006
 

REPORTAGE

De Waarheid doet er niet meer toe: Paul Schaap, Ad Bos en Paul van Buitenen brachten feiten naar buiten die hun werkgevers binnenskamers wilden houden. De klokkenluiders verloren hun baan, status en veel geld. 'Wij ziek, onze zoon zonder werk. Alles is weg'

Willem Pekelder

Het Noordelijk Zandgebied is voor Paul Schaap bekend terrein. Duizenden malen reed hij hier op weg naar de ^ kernreactor in Petten. Ook vandaag doorkruist zijn auto het grootste aaneengesloten bloembollenteeltgebied ter wereld. Kwekerijen, vakantieparken en campings wisselen elkaar af. Aan de horizon doemen de duinen van Callantsoog op. 'Vijftig jaar geleden toen de kernreactor werd gebouwd, was dit een dunbevolkt stukje Noord-Holland'. zegt Schaap.

'Nu komen hier hordes toeristen. Het is een kwetsbaar gebied geworden.' Het informatiepaneel dat de wandelaar attendeert op het natuurschoon van de Pettemerduinen rept met geen woord over de reactor. 'Ik vermoed dat veel recreanten niet weten dat die reactor zich hier bevindt', zegt de voormalig plaatsvervangend wachtdief. Schaap beklimt een duin en wijst de plek aan waar hij zijn brood heeft verdiend. De door hekken omsloten kernreactor tekent zich in de verte af als een pudding zonder kers. 'Daar liggen 22 jaar van mijn leven. Mooie jaren.' Tot 2001. In oktober van dat jaar bracht Schaap in een anoniem zwartboek aan de Kernfysische Dienst (KFD) ernstige overtredingen naar buiten. De 'slordige veiligheidscultuur' zou in zijn ogen kunnen leiden tot een meltdown a la Tsjernobyl. De autoriteiten namen de klachten uiterst serieus. Het Internationaal Atoomagentschap constateerde tweehonderd misstanden en de Europese Commissie stelde de hoge-fluxreactor in februari 2002 zelfs een paar weken buiten werking. Maar Schaap werd, aan de vooravond van zijn promotie tot wachtchef, ontslagen. 'Ik was een bedreiging voor het productieproces. De reactor is de laatste jaren veranderd van een wetenschappelijk onderzoekscentrum in een commercieel productiebedrijf voor ziekenhuizen. Het werk stiüeggen, zou geld kosten.' Woedend is hij niet, zegt Schaap (56) in zijn huis in Anna Paulowna. 'Wel teleurgesteld. Ik heb geen vertrouwen meer in de rechtsstaat.' De rechter gaf zijn werkgever, de Nudear Research & Consultancy > Group (NRG), gelijk bij het ontslag. Had Schaap maar niet naar buiten moeten treden met zijn klachten. 'Ik heb anderhalf jaar lang intern aandacht gevraagd voor levensgevaarlijke omstandigheden in de reactor, maar tevergeefs.'

Longziekte

Directeur W. Schatbom leek na publicatie van het KFD-zwartboekop Schaaps hand. 'Hij kreeg bij de nucleaire managers geen poot aan de grond, zei hij, en smeekte mij in het winkelcentrum. Hij keek straal langs mij heen. Van het management hebben de operators te verstaan gekregen dat contacten met mij dodelijk zijn voor hun carrière. De managers proberen mij kapot te maken. Operators zijn destijds door een ingehuurde "bemiddelaar" onder druk gezet om mij zwart op wit een querulant te noemen. 's Nachts kreeg ik er drie huilend aan de telefoon. Dat ze zo'n spijt hadden van hun verraad, maar dat ze wel moesten. De mensen in deze streek zijn zeer gezagsgetrouw en

'MINISTER PRONK ZOU ME HELPEN AAN EEN BAAN, MAAR DE AMBTENAREN VAN VROM LIETEN NIETS MEER VAN ZICH HOREN'

om informatie. Toen ik mijn verhaal had verteld, sloeg hij me op de schouders en zei: jongen, wat goed dat ik dit nu allemaal weet. Kom volgende week terug, dan zal ik je vertellen welke maatregelen ik ga nemen. Die maatregelen bleken eruit te bestaan dat ik een baan boven mijn opleidingsniveau moest aannemen. Die heb ik geweigerd. Dus vloog ik eruit.' De mededeling kwam op het moment dat bij zijn vrouw Tiny juist een ernstige longziekte was geconstateerd. 'Ik neem het Schatbom het meest kwalijk dat hij ons heeft gepakt op het moment dat we bijzonder kwetsbaar waren. Mijn vrouw heeft zeer geleden onder alle spanningen. Wat als Paul zijn baan verliest, hoe betalen we de rechtszaken? We gaan eraan, dachten we vaak. Alles bij elkaar hebben we zo'n 11.500 euro uitgegeven aan processen.' Met als droevig resultaat dat Schaap in de tweede helft van 2002 met een schamele 'bonus' van zes maanden salaris op straat kwam te staan. Na het ontslag ging de nachtmerrie door. 'Solliciteren leverde niets op. Je bent besmet Minister Pronk zou me helpen aan een baan, maar de ambtenaren van VROM lieten niets meer van zich horen. Die waren natuurlijk bang dat er nog veel meer ambtelijk falen boven water zou komen. We leven in een mafiastaat, waarin niet de politiek, maar de ambtenarij de dienst uitmaakt.' Maar ook op een ander vlak bleef'Petten' Paul Schaap achtervolgen, 'Oud-collega's zie ik niet meer. Pas kwam ik een operator tegen loyaal. Een oud-werknemer die aan kanker leed, durfde zijn arts zelfs niet te vertellen dat hij vroeger bij de kernreactor had gewerkt.'

Steun kreeg Schaap ook. Scholieren stuurden kaarten, een gepensioneerde apotheekster bood vele duizenden euro's 'schadevergoeding', en een man stelde zijn vakantievilla in Barcelona ter beschikking. Schaap sloeg het allemaal af. 'Ik wilde op eigen kracht overleven.' Sinds enige tijd houden Paul en Tiny Schaap het hoofd boven water met een maritiem persbureautje. 'We kunnen ervan leven, maar de 60.000 euro die ik vroeger verdiende, halen we bij lange na niet.'

Ondanks alle tegenslag heeft Schaap geen spijt van zijn Idokkenluidersverleden. 'Ik zou het weer doen. De waarheid moet overwinnen, hoewel ik daarover wel steeds pessimistischer ben. De veiligheid in de reactor is verbeterd, maar het management zit er nog of is weggepromoveerd, en een recent onderzoek van de milieupolitie heeft aangetoond dat er hier en daar rond de reactor nog steeds Oost-Europese toestanden heersen.' Om plaatselijk misstanden aan de kaak te- stellen, heeft Schaap zich kandidaat gesteld voor Anna Paulowna Transparant. Hij staat nummer twee op de lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen.

 

[MailBox]  
 

 
NRG, PO Box 25, NL-1755 ZG Petten, Netherlands, Tel +31-224564080, Fax +31-224563912
Informatie: info@nrg-nl.com
Update 18 februari 2006