|
Sluitingsdatum van kernreactor is al verschillende keren uitgesteld
Het is een steeds terugkerende discussie rondom de kernreactor in Borssele:
wegen de veiligheidsrisico's op tegen het rendement? Ja, oordeelt een
adviescommissie dit keer.
Van onze verslaggever Michael Persson AMSTERDAM
Borssele springt alweer
over zijn eigen schaduw heen. Als het parlement instemt met het kabinetsbesluit
de kerncentrale tot eind 2033 open te houden, kan de reactor twintig jaar
langer blijven draaien dan oorspronkelijk de bedoeling was. Volgens
een adviescommissie maakt verlenging van de levensduur de centrale
niet onveiliger. Toen de kerncentrale in 1973 werd opgeleverd, moest
hij het uithouden tot 2013. Dit werd vooral bepaald door het stalen reactorvat,
waarin de splijtstaven zitten. Het vat werd zo ontworpen dat het blootstelling
aan straling en wisselingen van temperatuur minstens veertig jaar zou
kunnen weerstaan. Het vat hield het vol. Maar toen de centrale in 1987,
een jaar na de ramp in Tsjernobyl, door een team van het Internationaal
Atoomenergie Agentschap werd geïnspecteerd, kwam er een waslijst met
gebreken aan het licht. De eigenaar van de centrale, de elektriciteitscentrale
EPZ, erkende de fouten en maakte plannen voor ingrijpende wijzigingen,
die 400 miljoen gulden zouden kosten. Daarmee moest de centrale nog tot
2007 kunnen blijven doordraaien. Maar de Tweede Kamer had inmiddels
andere plannen. Op 22 november 1994 kwam een motie van GroenLinks ter
stemming, om de centrale vroegtijdig stil te leggen. Naast het veiligheidsrisico
waren de nog altijd onopgeloste problemen van het radioactieve afval
en de kans op proliferatie van uranium en plutonium de belangrijkste
argumenten om tot vervroegde sluiting over te gaan. De motie kreeg 73
stemmen voor, 73 stemmen tegen. Vier Kamerleden waren afwezig. Toen
die de dag daarop wel verschenen, werd de motie alsnog aangenomen. Borssele
moest dicht, en wel voor 31 december 2003. De motie werd tijdens Paars
I uitgevoerd door minister Wijers van Economische Zaken. Hij stelde
een nieuwe vergunning op en trof een regeling van 70 miljoen gulden met
de SEP, de overkoepelende organisatie van elektriciteitsproducenten,
die indirect verantwoordelijk was voor Borssele. De SEP ging in 1997
akkoord met sluiting. Personeelsleden van de kerncentrale en ingenieursvereniging
KM lieten het er niet bij zitten. Zij dienden bezwaarschriften in bij
de Raad van State, die in 2000 besliste dat de sluiting verkeerd was aangepakt.
De overheid had nagelaten een Milieu-Effect Rapportage te laten uitvoeren.
De door Wijers opgestelde vergunning werd vernietigd. Het ministerie
van Economische Zaken spande daarop een rechtszaak aan tegen EPZ. Het
ministerie beriep zich op de afspraken die Wijers in 1997 met de SEP had
gemaakt. Volgens de rechtbank waren die echter niet rechtsgeldig: de
SEP bestond inmiddels niet meer. Dat betekende dat Borssele toch weer
onbeperkt open mocht blijven. In het regeerakkoord van het tweede kabinet-Balkenende
vertaalden CDA, WD en D66 dat nog naar,het oorspronkelijke sluitingsjaar
2013. Maar staatssecretaris Van Geel van milieu noemde in 2005 bij diverse
gelegenheden al een veel latere datum. Dat is nu 2033 geworden. De oorspronkelijke
ontwerplevensduur van veertig jaar kan volgens nucleaire deskundigen
van ECN en NRG zonder veiligheidsrisico met twintig jaar worden verlengd.
Problemen als boorzuurcorrosie en verbrossing van het reactorvat,
in de VS, Zwitserland en Duitsland reden om sommige centrales te sluiten,
veroorzaken volgens hen in Borssele minder problemen. Het staal van
het reactorvat bevat minder verontreinigingen, en daardoor minder
'aanknopingspunten' voor verbrossing. Ook zouden de lassen beter zijn
en is de aantasting van het reactorvat door straling meegevallen. Tienjaarlijkse
controles moeten de veroudering in de gaten houden.
Kerncentrale Borssele: open. dicht, open, dicht...
1973 De kerncentrale in Borssele gaat open. De verwachte levensduur is dertig jaar, tot 2003.
1987 Na de ramp in Tsjemobyl (26 april 1986) licht een team van het , Internationaal
Atoomenergie Agentschap (IAEA) de centrale kritisch door en beschrijft
een lijst met gebreken. 1991 De exploitant, de Elektriciteits ProductiemaatschappijZuid-Nederland (EPZ), krijgt toestemming van de SEP (Samenwerkende Elektriciteits
Producenten) om 400 miljoen gulden te investeren in een aantal wijzigingen.
1993-De SEP-aandeelhouders gaan akkoord. Om investeringen in de modernisering
terug te kunnen verdienen, moet de centrale volgens berekeningen wat
langer - tot 2007 open blijven.
1994 De Tweede Kamer besluit met krappe
meerderheid om de kerncentrale toch op 31 december 2003 te sluiten.
1997 Ondanks verzet van onder meer EPZ kondigt D66-minister Wijers van Economische
Zaken aan dat hij de procedure om de kerncentrale voor 2004 te sluiten,
doorzet.
2000 De Raad van State beslist dat de sluiting verkeerd is aangepakt
en dat de kerncentrale mag open blijven. Het kabinet zet opnieuw een procedure
in werking om te bereiken dat Borssele in 2004 sluit.
2002 Het eerste kabinet-Balkenende bepaalt dat Borssele langer open mag blijven. De rechtbank oordeelt later dat de Staat nooit geldige afspraken heeft gemaakt met de exploitant van de kerncentrale over de sluiting in 2004. 2003 In het regeerakkoord
van het tweede kabinet-Balkenende spreken CDA, VVD en D66 af dat Borssele
open kan blijven tot 2013.
2005 Staatssecretaris Van Geel (Milieu) stelt tegen de zin van regeringspartij D66 de afspraak in het regeerakkoord
ter discussie en zinspeelt op opstelling van de kerncentrale onder voorwaarden
na 2013.
2006 Van Geel stelt de Tweede Kamer voor Borssele tot uiterlijk
eind 2033 open te houden. Wanneer de veiligheid in het geding komt, kan
tussentijds worden besloten om de centrale alsnog te sluiten.
110106 ©de Volkskrant. Foto ANP.
|