|
Fysicus en voormalig minister Jan Terlouw reageert op het interview
met Ruud Lubbers in Technisch Weekblad van 16 december.
In uw editie van 18 december bepleit mijn opvolger als voorzitter van
de raad van toezicht bij ECN, de heer Lubbers, het gebruik van meer kernenergie,
ook in Nederland. Hij heeft gelijk als hij zegt dat er nieuwe belangstelling
is voor kernenergie. Deze energiebron produceert geen kooldioxide
en wordt, met de stijgende prijs van olie, ook relatief goedkoper. Immers,
de prijs van brandstof voor kernenergie is een veel kleiner deel van de
totale kostprijs van de energie dan bij oliegestookte centrales. Evenwel,
het is onwaarschijnlijk dat de bijdrage van kernenergie in de elektriciteitsproductie
in de komende decennia wezenlijk groter zal kunnen worden dan de ongeveer
33% nu. Het zal, bij de grote groei in de vraag naar elektriciteit die te
verwachten is, al een enorme toer zijn om het aandeel gelijk te houden.
Lubbers zei dat hij voorstander is van een mixture van energiebronnen.
Dat is iedereen die ik ken. De baas van Shell, de heer Jeroen van der Veer,
zei zondag 18 december in het programma Buitenhof dat Shell alle alternatieve
energiebronnen onderzoekt en t.z.t. wel zal zien welke het meest kansrijk
is. Het is natuurlijk een belang voor Shell om eerst de olie, die met winst
uit de bodem kan worden gehaald, te exploiteren en pas daarna alternatieven
een wezenlijke rol te geven. Helaas werd aan Van der Veer niet de vraag
gesteld of Shell een maatschappelijke verantwoordelijkheid voelt
om de verontrustende klimaatverandering te helpen tegengaan. Wat ik
zelden hoor is dat al die alternatieve energiebronnen het klimaatprobleem
maar marginaal helpen oplossen. Laten we ze even langslopen.
Wind. Niet leveringszeker en mede daardoor duur. Als het niet waait of
te hard waait staan de molens stil.
Biomassa. De milieuwinst is niet erg groot. En ondanks alle inspanningen
is de bijdrage aan de elektriciteitsproductie in de EU op het ogenblik
niet meer dan ca. 1,5 .%
Zon, fotovoltaïsch. Er is veel vooruitgang geboekt, maar de prijs is
nog hoog en er is relatief weinig zon in de meeste industrielanden. De
totale bijdrage van zon en wind in de EU is minder dan 2%.
Getijden-energie, golfslag, en andere oplossingen. Zeer geringe bijdragen.
Ik ben er zeer voor dat alternatieve, duurzame energiebronnen worden
ontwikkeld, maar ik maak me er zorgen over dat steeds het beeld wordt opgeroepen
dat we daarmee het klimaatprobleem zullen oplossen. Deze bronnen houden
de groei niet eens bij, evenmin als 'Kyoto' dat doet. Als het gaat om de
bulk van de elektriciteitsproductie zijn er vier mogelijkheden.
Thermonucleaire energie. Het komt neer op een beheerst fusieproces
(een getemde waterstofbom). Onderzoek is al vijftig jaar gaande. Er
zal in Frankrijk, in samenwerking met een zevental andere landen, een
proefmodel van een centrale worden gebouwd, ITER. Er is uitzicht op een
schone, veilige centrale, en een vrijwel onuitputtelijke brandstof,
namelijk deuterium dat volop in de oceanen is te vinden. Maar in de eerste
helft van deze eeuw zal er nog geen rendabele centrale op grond van dit
principe kunnen worden gebouwd.
Kernsplijtingsenergie. Er zijn op het ogenblik over de hele wereld 441
kerncentrales in bedrijf. Het aandeel van kerncentrales in de elektriciteitsproductie
zal de komende decennia niet wezenlijk kunnen stijgen (bouwtechnisch
probleem zie boven, en verder blijft er het afval- en het proliferatieprobleem)
Energie uit fossiele brandstoffen, olie, gas, kolen. Het winnen van
gas en olie zal over enkele decennia zijn top bereiken, zo laat het zich
aanzien. Voorraden kolen en teerzanden zijn er voor honderden jaren.
Het Internationale Energie Agentschap (IEA) in Parijs voorziet een
toename van het gebruik tot 2030 van ca. 50% . De productie van broeikasgassen
die met het verbranden van fossielen gepaard gaat, zal een moeilijk in
te schatten aanslag doen op het klimaat. (CO2probleem)
Grootschalige thermische zonne-energie in woestijnen. De zon schijnt
ieder uur een hoeveelheid energie op de aarde gelijk aan het totale jaarverbruik
van de mensheid. In woestijnen kan die zonnewarmte worden geconcentreerd
met spiegels en de warmte kan naar een stoomgenerator worden gevoerd,
die er elektriciteit van maakt. Schone, duurzame, veilige energie.
In Californië wordt dit principe al lang met succes, maar op beperkte
schaal toegepast. We weten allemaal hoe heet het onder een brandglas
kan zijn. Dit is een vorm van alternatieve duurzame energie die wél
zoden aan de dijk zet. Er zijn op aarde veel woestijnen en hun omvang neemt
toe. Helaas krijgt deze kansrijke optie weinig aandacht. Zou dat komen
door de belangen die in het geding zijn, van naties en van oliemaatschappijen?
Lubbers zegt dat zon en wind maar een kleine bijdrage kunnen leveren aan
de mondiale energievoorziening. Wat de wind betreft is dat juist, maar
niet wat de zon betreft. De zon zou een enorme bijdrage kunnen leveren,
als we op dit gebied eens echt aan globalisering zouden doen. Dr. J.C.Terlouw,
voormalig minister van EZ, is als natuurkundige zijn carrière begonnen
met het doen van thermonucleair onderzoek in de VS, in Zweden en in het
FOM-instituut voor plasma-fysica in Nederland
|