|
Voorstanders putten moed uit betoog van Blair en opstelling nieuwe regering
in Berlijn
HANS SCHLAGHECKE
AMSTERDAM — Premier Tony Blair was dinsdag kristalhelder. De oude kolen-
en kerncentrales hebben hun diensttijd er bijna op zitten. Over ongeveer
vijftien jaar moet ruim 30 van de productiecapaciteit aan elektriciteitscentrales
worden vervangen. En omdat Blair wil vasthouden aan de COz-afspraken
en zonne- en windenergie het gat niet volledig kunnen opvullen, zijn
kerncentrales noodzakelijk. Omfloerster zette gisteren ook de nieuwe
Duitse minister Michael Glos (SPD) van economische zaken de eerste schrede
op het pad naar kernenergie. In de Bondsdag wees hij op de recente turbulente
ontwikkelingen op de energiemarkt. 'Die hebben ons drastisch duidelijk
gemaakt hoe sterk de band tussen energie en economische groei is', zo
zei minister Glos.• 'Ik zie dat als een eerste voorzichtige beweging
die moet uitmonden in een keuze voor kernenergie', zo analyseert André
Versteegh, directeur van NRG, het Nederlandse kenniscentrum voor nucleair
onderzoek en advisering, met vestigingen in Petten en Arnhem. 'Het ligt
voor de hand; de bocht moet genomen worden.' Versteegh duidt op de almaar
groeiende behoefte aan energie, de noodzaak om de COz-uitstoot te beteugelen,
de eis van stabiele prijsvorming en leveringszekerheid. 'Duurzame
energie door wind en zon kan niet in die behoeften voorzien. Dan blijven
in feite alleen kolen en uranium over als energiedragers. Die zijn niet
gekoppeld aan de grillige olieprijs en zijn breed. Kolen valt af, vanwege
het broeikaseffect.' De argumenten pro kernenergie worden manifester
en luider. De argumenten die Blair deze week presenteerde stroken met
die van het Internationale Energie Agentschap in Parijs en het VN-atoomagentschap
in Wenen. Ook de Verenigde Staten, veel landen in Azië, maar ook landen
in Europa zijn voorstanders van kernenergie. Het Europese beeld blijft
gemengd. Naast kernenergielanden als Frankrijk en België is de weerstand
in een groot aantal landen nog steeds groot. Het ongeluk op Three Mile
Island in de VS in 1979, maar vooral de ramp van Tsjernpbyl in 1986 trekken
nog steeds hun sporen. Toen Blair dinsdag de opening voor kernenergie
bood, dwong een Greenpeace-protestactie hem de toespraak in een zijkamertje
te houden. En ook wordt nog regelmatig geprotesteerd tegen de bouw van
een nieuwe Finse kerncentrale in Olkiluoto. Olkiluoto vormt een waterscheiding.
Het is voor het eerst in jaren dat er in het Westen een nieuwe centrale wordt
gebouwd. 'Finland opent de deur naar een nieuwe nucleaire periode',
zo zei Pertti Simola, leider van het Finse bouwconsortium TVO onlangs.
'Veel westerse landen zullen ons volgen.' Versteegh deelt die mening.
'De Finse beslissing is inderdaad belangrijk voor de afweging in andere
landen. Het land heeft het imago milieuvriendelijk te zijn.' Een stabiele
prijs, maar ook de garantie uiteindelijk niet afhankelijk te zijn van
het gas en de luimen van grote buur Rusland hebben de doorslag gegeven,
naast de zorg voor het broeikaseffect. Het effect op Londen is nu zichtbaar.
Maar ook in Nederland kantelt de publieke opinie. Versteegh: 'De laatste
twee jaar is de verandering in het denken buitengewoon snel gegaan. Borssele
gaat niet dicht, maar blijft open tot 2033. En er komt een raamwet met voorwaarden
voor de bouw van een nieuwe kerncentrale. De vraag is vooral welk elektriciteitsbedrijf
als eerste de stap zet.' Die beweging is ingezet. Energiebedrijf Delta,
eigenaar van Borssele, denkt al na over het bouwen van een nieuwe kerncentrale
in Nederland.
De markt voor kerncentrales trekt wereldwijd aan Op dit moment produceren
wereldwijd 441 kerncentrales elektriciteit, goed voor 16 van de totale
elektriciteitsproductie. De EU-lidstaten Frankrijk en Litouwen spannen
de kroon met respectievelijk 78 en 72 geproduceerde elektriciteit uit
kernenergie. Litouwen doet dat met een enkele centrale. Frankrijk heeft
59 centrales in gebruik; na de Verenigde Staten met 103 centrales het
land met de meeste nucleaire productie-eenheden. Energiehongerige
landen, met weinig eigen energiebronnen als China en India ontwikkelen
ambitieuze kernenergieprogramma's. China heeft negen centrales,
bouwt er twee, heeft er acht gepland en ontwikkelt plannen voor nog eens
negentien. In India draaien vijftien centrales, worden er acht gebouwd
en wordt nagedacht over nog eens 24 centrales. In Japan draaien er 55;
één wordt er gebouwd en twaalf zijn gepland. West-Europa en de VS
steken daar schril tegen af met de bouw van twee centrales, een in de VS
en een in Finland. De VS en West-Europa plannen er geen, wel zijn er ideeën
voor nieuwe centrales: elf in de VS en één in Frankrijk. Midden-Europa
heeft minder moeite met nieuwe kerncentrales. In Roemenië is er een
in aanbouw en in Oekraïne staan er twee op stapel. Er wordt daar nagedacht
over veertien nieuwe: zeven in Bulgarije, drie in Roemenië, en twee
elk in Tsjechië en Slowakije.
|