PETTEN - Een nucleaire vrijstaat is het niet meer. Nederlandis er gewoon de baas. We hebben het over het terrein van het Europese GemeenschappelijkCentrum voor Onderzoek (GCO), in de duinen bij Petten. Op dit terreinstaat onder meer de kernreactor.
In de voorbije week is onder andere door politici stevig de indruk gewekt dat GCO op zijn terrein kan doen en laten wat het wil. Zo simpel ligt het niet. Het GCO-terrein maakt deel uit van wat de Onderzoekslocatie Petten (OLP) heet. Andere organisaties en bedrijven die daar zijn gevestigd: Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN), reactorexploitant Nuclear Research & consultancy Group (NRG), en Tyco Health-care, handelend in radioactieve isotopen voor medische doeleinden. Het terrein van de OLP, ook dat van GCO2 is Nederlands grondgebied. Er gelden dan ook vaderlandse normen en waarden, verankerd in wetten. ECN, NRG, Tyco, en het Europese GCO, moeten zich daar aan houden. Ze opereren in de duinen op basis van een erfpachtcontract. De grond, ooit een fraai natuurgebied, is formeel in handen van de Staat (Staatsbosbeheer).
Operatie Esdoorn
Justitie voerde vorig jaar herfst de grootschalige operatie Esdoorn uit. Gedurende een week werd de gehele OLP stukje voor stukje uitgekamd. Bij de vier grote terreingebruikers werden bijna honderd min of meer ernstige milieuovertredingen geconstateerd. Van het zich aan de milieuregels houden, bleek geen sprake. De actie was tot op het hoogste niveau voorbereid. Naar verluidt gaf minister Donner van justitie er persoonlijk zijn fiat aan. Bij het GCO liep operatie Esdoorn al direct averij op. De top van GCO deed alsof er inderdaad sprake was van een vrijstaat en weigerde de politie botweg de toegang tot het terrein. „U heeft hier niets te vertellen.” Pas toen de politie-agenten dreigden de directie van GCO in de boeien te slaan, bond die in. Gelet op de berg overtredingen
- er stonden bijvoorbeeld tientallen clandestiene opslagplaatsen van gasflessen - kwam bij het openbaar worden van de dagvaarding afgelopen voorjaar het beeld naar buiten dat in de Pettemmer duinen alles kon dat God verboden heeft. Terwijl juist op die plek organisaties als ECN, die schoon en duurzaam hoog in hun vaandel schrijven, het goede voorbeeld zouden moeten geven. Pijnlijk helder werd dat er in Petten jarenlang niet, of op zijn minst volstrekt onvoldoende, gecontroleerd is. Er werd bij het leven door de vingers gezien en gedoogd, wat het beeld van een vrijstaat deed ontstaan. Dat valt met name de gemeente Zijpe, belast met de milieucontroles, zwaar aan te rekenen. Niet voor niets werd Zijpe daarom van tevoren niet geïnformeerd over de operatie Esdoorn. Justitie had het even gehad met deze lankmoedige gemeente, voor wie de OLP een paar maten te groot is.
Immuniteit
Terug naar GCO, dat opereert op Nederlands grondgebied en dus moet voldoen aan de Ne-derlandse milieuregels. Van immuniteit op dat vlak is geen sprake. Echter, ECN, NRG, en Tyco Healthcare worden vóór de geconstateerde overtredingen wel vervolgd, GCO niet. De dagvaarding aan het Europese instituut werd schielijk ingetrokken. Op bevel van hogerhand. Hoe zit dat? Begin jaren zestig van de vorige eeuw, kort na het operationeel worden van de kernreactor in Petten, sloot Euratom (waaronder GCO valt) een overeenkomst met de Nederlandse staat. Wat daar in staat komt er volgens minister Donner op neer dat GCO zich niet voor de Nederlandse rechters hoeft te verantwoorden, doch uitsluitend voor het Europese Hof. Een soort afgeleide immuniteit. Donner heeft in het geval van de operatie Esdoorn geen trek in de zware gang naar het Europese Hof. Zo erg zou de milieupuinbak bij GCO nu ook weer niet zijn geweest. In elk geval niet ernstig genoeg om er ruzie met Brussel over te maken. De bewindsman neemt genoegen met de belofte van beterschap die GCO heeft gedaan. En met de toezegging dat controleurs voortaan normaal
hun werk kunnen doen op het terrein.
|
![[menubar_home]](http://www.nrg-nl.com/images/menu/genbar.gif){kind=small}
![[MailBox]](http://www.nrg-nl.com/images/mailbox2.gif)