|
Het belangrijkste nieuws op de voorpagina van de krant van afgelopen zaterdag was dat de kernreactor in Petten een ‘nucleaire vrijhaven’ is waar bij een inspectie in 2003 ‘Oost-Europese toestanden’ zijn aangetroffen waartegen het Openbaar Ministerie niet kan optreden omdat het ministerie van Buitenlandse Zaken dat belemmert.
De krant deed uitvoerig uit de doeken wat was aangetroffen. Giftige stoffen stonden onbeschermd in de buitenlucht en ‘er dreigde ontploffingsgevaar’. Maandag werd beschreven dat de gemeente waartoe Petten behoort niet bij rnachte is het gebied goed te controleren. Ook nu was de boodschap: het is er een rommeltje, het toezicht faalt en vervolging stokt. De krant schreef de informatie toe aan anonieme bronnen binnen justitie, aan documenten en ‘ambtenaren’.
Dinsdag reageerde het ministerie van Buitenlandse Zaken in de krant met een opmerkelijke ingezonden brief. De strekking was dat de verslaggevers zich schuldig hebben gemaakt aan eenzijdige berichtgeving. de reactie van Buitenlandse Zaken bewust niet hebben opgeschreven, en zo het departement ten onrechte hebben beticht van belemmering van de rechtsgang, terwijl dat slechts internationale verdragen naleeft. In de Tweede Kamer lieten bewindslieden die dag weten dat er van een nucleaire vrijhaven geen sprake is, dat Petten zich nu netjes gedraagt, en dat er géén vervolging komt vanwege misstanden in het verleden om de zaak niet op het spits te drijven, nu de eigenaar meewerkt. Ook daarvan deed de krant verslag, maar pas op pagina vier.
Dat alles geeft een raar beeld. De krant pakt groot uit met misstanden uit het verleden, zonder duidelijk aan te geven hoe de zaak nú is, plaatst een brief die leest als een rectificatie van de berichtgeving en zet de relativering van de regering op pagina vier. Dat is volgens de betrokken adjunct-hoofdredacteur een normale binnenlandpagina, maar dat neemt niet weg dat de alarmerende nieuwskoppen op pagina één stonden. Als Iezer bekroop mij het gevoel dat de krant na het weekeinde een terugtrekkende beweging heeft gemaakt, het nieuws van zaterdag heeft afgezwakt. Dat zou niet terecht zijn, zeggen de verslaggevers. Want het was een gevaarlijk rommeltje en er wordt niet vervolgd, tot ongenoegen van (hun bronnen bij) het Openbaar Ministerie. Zij houden vol dat Buitenlandse Zaken daarin een rol speelt.
Toch heeft dat ministerie op minstens één punt gelijk. In de artikelen werd het beticht van obstructie, zonder dat het de kans kreeg te reageren, Dat had wel gemoeten. De verslaggevers hebben de tekst die zaterdag op de voorpagina stond vooraf ter inzage gegeven aan het ministerie. Omdat het departement volgens hen niet méér respons gaf dan een formeel juridische verklaring, die niets toevoegde, hebben ze die niet opgenomen. Het kan best dat ze daarin gelijk hebben,maar toch had dat in de krant gemoeten. Nu kon BZ bij wijze van wederhoor plaatsing afdwingen van een vervelende brief die de verslaggeving op een hoofdpunt, de obstructie door BZ, onderuit baalde.
Dat is niet fraai en het zet de Iezer deels ook op het verkeerde been. Want zelfs al heeft BZ gelijk en is er geen obstructie gepleegd, dan nog blijft overeind dat het toezicht indertijd voor geen meter deugde en dat er niet wordt vervolgd voor milieudelicten die elders wél worden bestraft.
Maar rechtvaardigt in dat geval een dergelijke beschrijving van een situatie in het (recente) verleden die plaats op de voorpagina met die alarmerende kop?
Ik vermoed dat de eindredactie op hol is geslagen bij het zien van de woorden kernreactor’, ‘vrijhaven’ en misstanden’, ,maar zich niet voldoende heeft gerealiseerd dat hier een situatie uit het verleden word beschreven. Zo ontstaat het beeld dat er iets mis is met de reactor, en dat klopt niet.
De auteurs, die zich overigens afvragen of de zaak nu wel op orde is, hadden dat kunnen voorkomen als ze beter hadden aangegeven dat het nieuws nu niet zozeer de - uitgebreid beschreven — janboel is, maar het debat over de vervolging. Dat nieuws was waarschijnlijk minder hijgerig behandeld dan ‘kernreactor Petten de nucleaire vrijhaven’ nu. Want met de veiligheid van de reactor was niets mis, de problemen (met bijvoorbeeld Opslag van radio-actief materiaal) deden zich voor op het terrein eromheen.
|