DEN HAAG - Euratom, eigenaar van de kernreactor Petten en een deel van
het terrein, wordt definitief niet vervolgd voor het plegen vanmilieudelicten.
Het Openbaar Ministerie ziet daarvan af. Nederland zal evenmin het Europees
Hof van Justitie vragen zich over de zaak buigen.
Dit maakte minister Donner van Justitie dinsdag in de Tweede Kamer bekend.
Volgens hem kan Euratom als werkmaatschappij van de Europese Unie niet
voor een Nederlandse rechter worden gedaagd. Donner wees op de zogeheten
Zetelovereenkomst die in 1961 met Euratom is gesloten. Daarin staat
dat de organisatie immuniteit geniet op Nederlandse bodem. Hij vertrouwt
erop dat Euratom zich voortaan netjes aan de regels houdt. Het bedrijf
zou welwillend meewerken aan nieuwe afspraken. 'Van een vrijstaat is
dus geen sprake', bezwoer Donner, die de zaak 'niet op de spits' wil drijven.
Politieagenten constateerden in september 2003 dat Euratom zwaar giftige
stoffen als zwavelzuur en zoutzuur verkeerd had opgeslagen. Donner
ontkent dat er sprake was van 'Oost-Europese toestanden', zoals een
betrokkene zaterdag in de Volkskrant meldde. Drie andere bedrijven
worden wel vervolgd voor het plegen vanmilieudelicten op het reactorterrein.
Donner was op de hoogte van de invallen. PvdA-Kamerlid Samsom, die de
kwestie in het parlement aan de orde stelde, reageerde verbolgen. 'Hier
kan geen sprake zijn van immuniteit. Het recht moet zijn loop hebben.'
Ook GroenLinks-Kamerlid Duyvendak wil datEuratom alsnog wordt aangepakt.
Volgens hem is gebrekkige handhaving de oorzaak van de misstanden. 'De
sancties moeten daarom fors worden vergroot zodat de bazen op hun sodemieter
krijgen.' Het ministerie van Buitenlandse Zaken had de Europese Commissie
in februari dit jaar al schriftelijk meegedeeld dat het OM niet bevoegd
was om te vervolgen. Bij het OM werd woedend op deze brief gereageerd.
Hij werd opgevat als een toezegging dat Euratom niet vervolgd zou worden.
Donner concludeerde dat Euratom in Nederland inderdaad immuniteit
bezit, waarna de dagvaarding werd ingetrokken. Daarbij speelde mee
dat zo een diplomatiek conflict met de Europese Commissie kon worden
voorkomen. D66-Kamerlid Van der Ham vroeg Donner om de Zetelovereenkomst
met Euratom open te breken, zodat kleine overtredingen bestraft kunnen
worden. De CDA-bewindsman wees dit van de hand. 'Wij kunnen natuurlijk
ten oorlog trekken tegen de Europese Unie. Dat is het enige wat rest. Of
wij moeten de verdragen met de EU opzeggen en eruit stappen.' Sancties
zijn volgens Donner niet nodig om Euratom in het gareel te houden. 'Het
strafrecht is alleen nodig om een onwillig paard te laten drinken. Dat
is hier niet nodig. De problemen worden opgelost.' Staatssecretaris
Van Geel van Milieu erkende dat de gemeente Zijpe de controle op milieuregels
heeft laten versloffen. De handhaving op het reactorterrein zou nu op
orde zijn. Op haar beurt ontkent de gemeente Zijpe dit. Door geldgebrek
zou er een tekort bestaan aan voldoende gekwalificeerd personeel.
|