|
Van onze verslaggever BERT DE JONG
Petten-De Nuclear Research & consultancy Group (NRG) in Petten heeft
jarenlang veel meer radioactief afval en chemicaliën in de Noordzee
geloosd dan was vergund. Dat stelt klokkenluider Paul Schaap van het
Meldpunt Nucleaire Veiligheid.
Onder tijdsdruk zouden regelmatig grote hoeveelheden afvalwater ongefilterd
via een 4,4 kilometer lange lozingspijp in zee terecht zijn gekomen,
waarbij de lozingsnormen tussen de 100 en 1000 keer overschreden werden.
Schaap gaat komende week bij politie en Kernfysische Dienst (KFD) aangifte
doen van de misstanden. Hij beschikt over gedetailleerde verklaringen
van personen die lange tijd aan de illegale praktijken meegewerkt hebben.
De informanten blijven anoniem. Ze zijn doodsbang hun huidige baan te
verliezen. Schaap, ex-medewerker van NRG, werd ontslagen toen hij misstanden
rond de kernreactor in Petten naar buiten bracht.
In de duinen bij Petten is in de buurt van de kernreactor een afvalfabriek
gevestigd. Daarin worden bijvoorbeeld radioactief besmette objecten
uit de kernreactor en bijbehorende onderzoekslaboratoria schoongemaakt
(decontaminatie). Maar ook pijpen die in de offshore gebruikt zijn voor
het boren naar olie en gas, loden containers waarin radioactieve isotopen
van Tyco Healthcare worden vervoerd, en radioactief schroot.
Wat het schroot betreft: Nederland telt bijna 500 schrootbedrijven.
Uit alle werelddelen komt schroot naar Nederland, het merendeel in containers
via de haven in Rotterdam. Een paar honderd keer per jaar blijkt een partij
schroot in meer of mindere mate radioactief besmet.Dergelijke partijen
gingen en gaan nog steeds naar Petten, om gereinigd of anderszins verwerkt
te worden.
De schoonmaak van loden isotopencontainers, boorpijpen, en radioactief
schroot is een commerciele activiteit waar NRG, een dochterbedrijf
van het eveneens in de Pettemmer duinen gevestigde Energieonderzoek
Centrum Nederland (ECN), flink geld aan verdient.
De schoonmaak van boorpijpen is een verhaal apart. Bij het boren vestigt
zich (laag) radioactief gesteente uit de aardbodem aan de binnenkant
van de pijpen. NRG beschikt over een speciale pijpenreiniger om deze
'ketelsteen' te verwijderen. Na het schoonmaken resteert licht radioactieve
blubber: 'sludge'.
In de duinen bij Petten staan inmiddels diverse containers met radioactieve
sludge. Verwerking in speciale vaten en opbergen in de Covra-opslagplaats
voor radioactief afval in Borssele is mogelijk, maar kostbaar. NRG wacht
af of de regels voor licht radioactief afval in Nederland versoepeld
zullen worden. Daarover loopt al geruime tijd een discussie. Dan kan
de inhoud van de containers gestort worden. Mogelijk op Nauerna in de
Zaanstreek.
Uit de bij Schaap afgelegde verklaringen komt naar voren dat de afvalfabriek
in Petten, gebouwd in de jaren vijftig van de vorige eeuw, volstrekt onvoldoende
geoutilleerd was om de in de jaren negentig aanzwellende stroom radioactief
besmette spullen verantwoord schoon te maken.
Gebouwen raakten regelmatig radioactief besmet. De inhoud van overvolle
opslagbassins met onbehandeld afvalwater moest zonder omhaal in zee
gepompt worden, nood brak wetten. Klokkenluider Schaap omschrijft
de gang van zaken als 'praktijken uit het wilde westen'.
Uit een van de afgelegde verklaringen: ,,We protesteerden wel. Zeker
als we zonder goede beschermende kleding moesten werken. We hebben,
toen het echt te gek werd, ook wel eens gestaakt. Maar we stonden onder
zware druk van de bedrijfsleiding. We verdienden heel goed met dit smerige
werk. Het was een kwestie van bek houden en doorgaan, of die goed betaalde
baan kwijt raken. Controles? Ja die waren er soms. De Kernfysische Dienst
kondigde die echter van tevoren aan. Dan poetsten we de boel goed schoon.''
Ook controles van watermonsters uit zee, door het Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu (RIVM), leverden geen bijzonderheden op.
NRG weigert ieder commentaar op de beschuldigingen.
|