NRG en nucleair in het nieuws	Krantenartikelen

Zoeken in NRG krantenartikelen 'We moeten de optiekernenergie bekijken.' Ingenieur Door: Arno Schrauwers 7 mei 2004   Hoe komt een Rotterdamse projectontwikkelaar, die een bedrijf heeft in zonne-energie bij kernenergie terecht? Volgens een aantal kranten zou Benno Wiersma binnenkort zelfs een aanvraag indienen voor de bouw van een kleine kerncentrale van zo’n 10 MW. ‘Kernenergie is een mogelijkheid om de CO2-uitstoot te reduceren, waar we serieus naar moeten kijken.’ Een gesprek met een zakenman. Kerngegevens Naam: Benno Wierssma Leeftijd: 56 Titel: Drs. Opleiding: Economie Erasmusuniversiteit (1973) Functies: Vertegenwoordiger Kind, Key en Kramer in Midden Oosten (1973-'83), directeur Uitvinderscentrum, tegenwoordig ID-NL (1983-84), projectontwikkelaar (1984-heden), start Sunergy (1995). Diverse kranten meldden begin maart dat de Rotterdamse projectontwikkelaar Benno Wiersma een kerncentrale wilde laten bouwen. Volgens de Provinciale Zeeuwse 'Courant van 4 maart zou Wiersma gezegd hebben binnenkort en vergunningaanvraag in te dienen bij het ministerie van VROM. De IJmuider Courant noemde meteen Corus (het oude Hoogovens) maar als gegadigde voor het bouwproject. 'Allemaal onzin', zegt Benno Wiersma in zijn Rotterdamse woning. 'Ik heb Corus opgebeld met de boodschap dat dit verhaal niet van mij komt. Ik ben zo'n tien jaar geleden begonnen met zonne-energie. Sommige dingen lopen goed, sommige minder, maar in grote lijnen loopt het goed. De behoefte aan energie is groot en wordt steeds groter en het is niet waarschijnlijk dat we aan die groeiende vraag kunnen voldoen met alleen zonne- en windenergie. En de doelstellingen voor de reductie van de CO2-uitstoot, zullen we, zoals we nu bezig zijn, op geen enkele wijze halen. Dat zal ieder weldenkend mens met ons eens zijn.' Wie is Benno Wiersma? Directeur van Sunergy, actief in zonne-energie, dat staat in die krantenberichten. Zonne- en kermenergie, dat lijkt op kat en hond (of water en vuur). Eerst maar wat webspeurwerk gedaan. En inderdaad: www.sunergy.nl laat verschillende bouwprojecten zien, waarbij de daken bedekt zijn met zonnepanelen. En er staan een paar telefoonnummers bij: één in Rotterdam en één in Drachten. ‘Rotterdam' gaat over zonder dat iemand zich meldt en het nummer in Drachten geeft het bekende nummer-opgeheven-riedeltje. Een minder wantrouwig type mens dan een homo jouralisticus zou er argwanend van worden. Milieuorganisatie WISE (World Information Service on Energy) gebeld. WIS E had een discussie tussen Wiersma, en ECN-vertegenwoordiger en PvdA-Kamerlid Diederik Samsom aangekondigd. Peter de Rijk van WISE geeft mij het mobiele nummer van Wiersma. 'Hij is zich een beetje aan het indekken', zegt hij nog over de concreetheid van Wiersma's plannen met een kleine kerncentrale. Later meldde de projectontwikkelaar dat Sunergy aan het verhuizen is. Vandaar de telefoonstilte. Scenario’s 'Het is allemaal begonnen', zegt Wiersma, 'met een artikeltje voor het Rathenau Instituut. Dat is bezig met een onderzoek of kernenergie een reële optie is voor de nabije toekomst. Naar aanleiding van dat artikeltje, dat verder helemaal correct was, zijn die krantenberichten ontstaan.' Goed, de krantenberichten kloppen niet, maar wat is er dan wél van waar? 'Kijk, er zijn allerlei energiescenario's te bedenken. Duurzaam, gas, kolen, enzovoort. Maar er zijn tegenwoordig ook kleinschalige kerncentrales, de zogeheten Pebble Bed Modular Reactor (een technologie in de jaren negentig ontwikkeld door de Zuid-Afrikaanse energieonderneming Eskom, red.). In Peking draait nu zo'n anderhalf jaar een PBMR-installatie, die voorheen bij Siemens heeft gestaan. Als de energiecrisis er is, zo tussen 2008 en 2012, ontstaat...' Wat krijgen we nou? Komt er een energiecrisis? 'Zie maar', zegt Wiersma, 'wat er het afgelopen jaar in Frankrijk, Italië, Noorwegen en niet te vergeten in Noord-Amerika is gebeurd.' Maar dat had toch niks met energietekort te maken, maar eerder met infrastructuur in combinatie met domme pech en een hete zomer? 'Dat waren deels technische, deels logistieke problemen, maar die problemen komen nooit alleen. Alleen al in Europa stijgt de energiebehoefte jaarlijks met 1,5 tot 2 en dan hebben we het niet eens over China en India.' Nou goed, er komt een crisis en dus wordt kernenergie weer bespreekbaar? 'Elke vorm van energievoorziening heeft zo zijn problemen. Wat je zou moeten doen is een serieuze afweging maken van de voor- en nadelen van de verschillende systemen. Hoe zit het met veiligheid, hoe met de milieu-risico's, enzovoort. We kunnen niks doen en doormodderen, zoals we nu doen, of we lossen het probleem op.' Met kernenergie? 'Dat is een alternatief. We kijken daar naar met organisaties als het Interfacultair Reactor Instituut in Delft (IRI), NRG en ECN in Petten en met veel individuen, onder wie niet de minsten.' Namen? Die noemt Wiersma liever niet. Zonne-energie Van die instituten als het IRI en NRG (Nucleair Research & consultancy Group, een gezamenlijke onderneming van ECN en Kema op het gebied van kernenergie) kan ik me dat wel voorstellen. Daarvan geldt toch vooral: is er nog leven na de dood? Maar van Benno Wiersma, die zich druk maakt om en zaken doet met zonne-energie. Hoe komt hij bij kernenergie terecht? 'Zelfs als we volle kracht vooruit gaan met zonne-energie, dan praten we in 2010 over een wereldproductie van 3000 MW; piekvermogen wel te verstaan. Nederland heeft alleen al 15000 MW opgesteld vermogen. Met wind kun je wat meer doen, maar dat is bij lange na niet toereikend. Dan moet je bedenken dat de wereldenergiebehoefte per dag met 3 MW groeit.' Voor die 3000 MW heb je zo'n 30000 ton zand nodig die je op listige wijze moet omzetten in silicium van zonnecel-kwaliteit. De prijs van zonnesilicium is een belangrijk obstakel voor ruime verspreiding van zonne-energie. Wiersma heeft plannen om op basis van een octrooi dat hij bezit, een fabriek van nieuw, goedkoper zonnecelsilicium te gaan bouwen. Maar ook als die ontwikkeling snel doorzet, duurt het nog wel even voor zonne-energie een substantiële bijdrage aan de bevrediging van onze energiebehoefte kan leveren. En energiebesparing dan? De energiespecialist prof.dr. Wim Turkenburg, hoogleraar natuurwetenschap en samenleving aan de Universiteit Utrecht, beweert dat we met een kwart van de huidige hoeveelheid energie toe kunnen zonder dat we hoeven in te leveren op de aangenaamheid van ons huidige gelukzalige bestaan. Hoe zit dat? 'Dat is in principe wel waar, maar dan zouden we daar wat aan moeten doen en dat doen we niet. Er is ook helemaal geen prikkel om energie te besparen en in de vrije markt ligt het helemaal niet op de weg van de geliberaliseerde energiebedrijven om hun klanten aan te sporen tot energiebesparing.' Dus is kleinschalige kernenergie de enige reële optie op een CO2 -arme en betrouwbare energievoorziening? Wiersma is duidelijk, het moet gezegd, geen kernenergiefanaat: 'Dat zou kunnen. We zijn bezig met een roadmap, waarbij we ana-lyseren wat de mogelijkheden zijn. Het zou best kunnen dat dat over tien jaar allemaal onzin blijkt, maar we zitten nu met het vooruitzicht dat het vroeger of later misgaat. Dan vind ik dat je moet kijken welke oplossingen je hebt en kernenergie is daarbij een mogelijkheid. Voor mij spelen er alleen ideële motieven. Het gaat me niet om geld verdienen. Het is een utopie dat je daar geld mee kan verdienen.' Maar hoe serieus is het nu allemaal of houden we hier louter een oefening in welsprekendheid? 'Heel serieus, maar we zijn nog lang niet klaar. Als je wat wilt bouwen, heb je een programma van eisen nodig, dan moet je weten wat je technisch wil. Maar nu kijken technici nog naar de verschillende aspecten van de PBMR-technologie. Moeten we helium gebruiken als koelmiddel of toch water. Dat soort zaken. Dat is een voortschrijdend inzicht.' In Peking staat er toch al anderhalf jaar eentje te draaien en daarvoor in Duitsland. Waarom pakken jullie dat ontwerp niet? 'Dat is toch vooral een onderzoeksreactor. Aan dat systeem zitten toch nogal wat haken en ogen. Mensen van het IRI kijken daar naar.' Dijkverhogingen Wiersma, die aan de Erasmus Universiteit is opgeleid als econoom, verwacht dat er binnen een jaar of drie, vier vanuit technisch oogpunt voldoende zekerheid is om een goede afweging te maken. Dat gaat dan al angstig dicht in de richting van de 2008, 2012. 'Het probleem is nu dat kernenergie op het ogenblik nog moeilijk bespreekbaar is. Wellicht accepteren mensen, als de schaarste in zicht komt, ook kernenergie. Dat heb je ook bij de dijkverhogingen gezien: dat gebeurde pas nadat Nederland een paar keer natte voeten had gekregen; daarvoor was die verhoging absoluut onbespreekbaar.' Is die beduchtheid niet terecht? De grote feilen van kernenergie. met name het afvalprobleem, zijn de laatste jaren toch nauwelijks dichter bij een oplossing gekomen? Wiersma vindt dat je daar inderdaad meer klaarheid over moet hebben voor je er aan begint. 'Ten eerste is dit een inherent veilig systeem. Op een gegeven moment zullen we met zijn allen een afweging moeten maken of de risico's van de energie-voorziening aanvaardbaar zijn. Ik heb bij Rathenau gezegd: dit is een mogelijkheid; welke mensen moeten we bij elkaar zetten om daar over na te denken. Op het ogenblik houdt iedereen zich stil. Het is toch te gek dat Kema in zijn plan Energie 2030 de kernenergie eruit heeft gelaten. Kernenergie is een alternatief dat je moet bekijken. Daar komt bij dat je met deze reactor in principe waterstof kunt produceren en dat is toch een toekomst waar velen aan denken.' (Zie ook pagina 48-50). U drukt zich wel erg diplomatiek en voorzichtig uit? Wiersma prompt: ‘Had u wat anders verwacht dan? We moeten het nog maar eens hebben over die discussie bij WISE. Als we uitgaan van de juiste uitgangspunten vind ik het prima om daar bij die groep over kernenergie te praten. Het zou toch mooi zijn als wij samen een stukje de weg zouden kunnen bewandelen in plaats van tegenover elkaar te staan. Maar dan zal kernenergie bij WIS E uit het verdomhoekje moeten.' Het gaat u er eigenlijk alleen maar om de discussie aan te zwengelen? 'Ja. In ieder geval vind ik dat we moeten weten wat voor een problemen we met de energievoorziening kunnen krijgen.' Enige idee of en zo ja wat er uit zo'n discussie komt? 'Ik heb geen flauw idee, maar dat vind ik ook minder relevant. De tijd zal zijn beloop hebben.'

NRG, PO Box 25, NL-1755 ZG Petten, Netherlands, Tel +31-224564080, Fax +31-224563912 Informatie: info@nrg-nl.com Update 7 mei 2004