NRG en nucleair in het nieuws	Krantenartikelen

Zoeken in NRG krantenartikelen De vrouw die tegen de wind in liep Delft Integraal 2004-1 Door: Robert van der Veen 16 maart 2004   Aliki van Heek, kernfysica Geboren in 1965 te Velp, technische natuurkunde aan de TU Delft 1993-1988, studie nucleair ingenieur in Gent 1988-1989. In juli 1993 promotie aan het Forschungszentrum Jülich, Duitsland, op ontwerpaanpassingen aan de Hogere Temperatuur Reactor HTR. Sinds 1998 werkzaam bij de Nuclear Research and consultancy Group aldaar, waar het onderzoek naar kernenergie in Nederland plaatsvindt. Sommige gezichten blijven je bij, zoals die dame met bruine ogen en verwaaide haren, die het vroeger regelmatig in De Ingenieur opnam voor kernenergie. Is dr. ir. A.I. van Heek aan de winnende hand? Wat voor werk doet u? 'Toen ik in 1993 naar het toenmalige ECN Nucleaire Energie kwam, was mijn eerste grote opdracht het opstellen van het programma «Hoge Temperatuur Reactor HTR», dat zich later concentreerde op een kleine reactor met warmte- kracht- koppeling voor gebieden met weinig infrastructuur. Omdat de samenleving bezorgd is over het radioactieve afval, zijn we vorig jaar begonnen aan een onderzoek hoe we de HTR zuiniger kunnen maken en minder afval kunnen laten produceren door de splijtstof partieel te laten opbranden en te reinigen en de geringe hoeveelheden actiniden te hergebruiken. Dat is een heel moeilijke technologie. In de onderzoeksgroep Plant Performance & Technology doe ik research, programmaleiding en projectleiding; net als een dirigerende pianiste voer ik een deel zelf uit en regel ik daarnaast de financiering en de inhoud.' Waarom bent u techniek gaan studeren? 'Ik was niet bijzonder goed in de exacte vakken, maar ik kreeg op school, kort na het nucleaire ongeval in Harrisburg, in de VS, een boek in handen over kernenergie. Vanaf dat ogenblik stond mijn studiekeuze vast: het adembenemende besef dat natuurkunde «gaaf» is. Ik raffelde Nederlands af en deed daarna lekker natuurkunde. Uiteindelijk koos ik voor de TU Delft, een instelling met een goede naam in een kleine gezellige stad met veel studenten.' Wat vond u van uw opleiding? 'Het meest heb ik een vak als reactorontwerpen gemist. Wij verbeteren in Nederland alleen buitenlandse ontwerpen. Voor het verenigingsleven had ik nauwelijks tijd, maar ik heb bij Virgiel in Delft wél iets meegekregen over werken met mensen en in groepen, iets waar ik nog dagelijks profijt van heb.' Wat wordt de rol van kernergie? 'De gedeeltelijke kernsmelting in Harrisburg in 1979 leidde er toe, dat de in Jülich door Siemens gebouwde HTR met de splijtstof in onsmeltbare grafietkogels, daarom ook wel kogelbedreactor genoemd, als kleine modulaire reactor verder ontwikkeld werd. Het was een zeer veilig ontwerp en daardoor een concurrent van de drukwaterreactor, de PWR, zoals Siemens die in Borssele had gebouwd. In 1992 verdween daarom de modulaire HTR in de ijskast. Het ontwerp werd echter opgepakt door China, waar sinds 2000 nabij Peking, een testreactor draait, en door Zuid-Afrika, waar de elektriciteits-maatschappij ESKOM nabij Kaapstad acht modules wil bouwen. Wij werken mee aan dit Koeberg-project en aldus blijft de deskundigheid in Nederland. Een HTR-reactor kan bovendien waterstof produceren als brandstof voor het wegverkeer van de toekomst. Kerncentrales worden straks in kleine modules gebouwd, produceren vrijwel geen afval, branden bestaand afval en plutonium op en zijn snel en goedkoop te bouwen. De scheiding tussen onze werkgroepen Plant Performance & Technology en Fuels Actinides & Isotopes vervaagt daarmee. Volgens mij zal energie straks fossiel, met zon, én met kernenergie worden opgewekt.' Het Interfacultair Reactor Instituut aan uw oude universiteit in Delft moet nu sterk bezuinigen. Welke keuzes zou u maken? 'De eerste taak van een universitair instituut is het opleiden van studenten. Ik zie graag zoveel mogelijk ingenieurs die zich met kernenergie hebben beziggehouden. Wie verder wil gaan is van harte welkom bij onze NRG-groep en de rest van de nucleaire branche in Nederland en Europa. De anderen zullen hun bekendheid met de materie verbreiden in de sociale omgang.' Hoe zou u jongeren aanmoedigen om een exacte studie te kiezen? 'Niet door exacte vakken «leuk» te maken want zo verlaag je het niveau, maar door scholieren leervaardigheden bij te brengen in plaats van sociale vaardigheden zozeer te benadrukken zoals ik zie op de school van onze drie kinderen. Kinderen moeten weer gewoon leren stampen en rekenen. Handhaving van het niveau aan de TU Delft wordt moeilijker door het dalende gehalte van de instroom en de vergoeding per afgeleverde student. Op den duur is dat gevaarlijk! Verder moeten meer ingenieurs, ook hoogleraren, op wetenschapsweken of bij schoolbezoeken gastlessen geven. Het lijkt ballast, maar het is een diepte-investering. Het leuke aan technische vakken is immers, dat ze gemakkelijk zichtbaar gemaakt kunnen worden. Zo'n landelijke Wetenschapsweek in het najaar moet men niet alleen handhaven maar uitbreiden.'

NRG, PO Box 25, NL-1755 ZG Petten, Netherlands, Tel +31-224564080, Fax +31-224563912 Informatie: info@nrg-nl.com Update 16 maart 2004