NRG en nucleair in het nieuws	Krantenartikelen

Zoeken in NRG krantenartikelen Sluiten, openhouden, of toch sluiten NRC Door: Joost van Kasteren 15 februari 2003   Het voortbestaan van de kerncentrale Borssele staat voortdurend ter discussie. Over de toekomst wordt beslist door het nieuwe kabinet. Joost van Kasteren Het is een soort Kneipp-kuur, waarbij we afwisselend warm en koud water over ons heen krijgen", zegt ir. Roger Miesen, adjunct-directeur van EPZ, het bedrijf dat de kerncentrale Borssele exploiteert. "De ene keer kri~gen we te horen dat de kerncentrale dicht moet en dan moet hij ineens weer openblijven. Ik geloof dat het nu de bedoeling is dat we openblijven, maar dat kan zo weer veranderen als gevolg van de onderhandelingen over het regeerakkoord." Het klinkt laconiek, maar Miesen geeft toe dat het voor de 325 personeelsleden van de centrale niet leuk is om steeds tussen hoop en vrees te leven. Zoveel banen zijn er immers niet voorhanden in de omgeving van Vlissingen. De eventuele sluiting van Borssele heeft een lange aanlooptijd. In de nasleep van het reactorongeluk in Tsjernobyl (1986) werd ook de Zeeuwse centrale tegen het licht gehouden. Uit het rapport van het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA) bleek een aantal tekortkomingen, die noopten tot ingrijyende modiflcatie van de installatie. De SEP (Samenwerkende Elektriciteitsproducenten) dachten het benodigde bedrag, ruim 200 miljoen euro, wel op te kunnen brengen. Maar dan moest de centrale wel vier jaar langer in bedrijf blijven, tot 2007. In de daarop volgende discussie, waarbij ook onduidelijkheid ontstond over vergunningen, besloot het parlement echter dat Borssele op 3 december 2003 zou moeten sluiten. Het besluit leidde wel tot een afspraak met de SEP, maar omdat deze niet contractueel is vastgelegd, bepaalde de rechter in september jongstleden dat Borssele niet dicht hoeft. Openhouden tot 2015 of misschien wel 2030 of langer zou volgens adjunct-directeur Miesen bijzonder verstandig zijn. Niet alleen omdat elektriciteit uit Borssele goedkoop is, maar ook omdat de centrale een, zij het bescheiden, rol speelt bij het verwerken van splijtstof uit overbodig geworden kernwapens. Dat zit zo. Het radioactieve afval uit Borssele wordt opgewerkt in Frankrijk. Daarbij komen uranium en plutonium vrij, die beide als brandstof kunnen dienen voor kerncentrales. Het plutonium wordt gemengd met 'vers' uranium tot Mixed Oxide Fuel, dat elders wordt benut. Het vrijkomende uranium wordt in Rusland gemengd met splijtstof uit kernwapens en zal dit jaar voor het eerst worden ingezet in Borssele. Miesen: "Zo dragen we een klein steentje bij aan het verwijderen van kernwapens." Een andere reden om de kerncentrale open te houden is dat deze geen kooldioxide uitstoot. En dat is weer van belang als Nederland zijn internationale verplichting wil nakomen om tussen 2008 en 2012 de uitstoot van dit broeikasgas terug te dringen. Die reductie wordt bij lange na nog niet gerealiseerd, maar zou, volgens pleitbezorgers van kernenergie, helemaal uit het zicht verdwijnen als de kerncentrale zou moeten sluiten. Met dit milieuargument leken de voorstanders van openblijven de tegenstanders de wind uit de zeilen te nemen. Zoals gebruikelijk echter liet een reactie niet op zich wachten. Emeritus hoogleraar Phil Smith en natuurkundeleraar Jan Willem Storm van Leeuwen rekenden voor dat gebruik van kernenergie voor elektriciteitsopwekking nauwelijks leidt tot een lagere uitstoot van kooldioxide. De oorzaak is het gebruik van fossiele energie voor de winning, het transport en de verrijking van uranium. Daarbij komt zoveel kooldioxide vrij dat een kerncentrale nauwelijks onderdoet voor een gewone gasgestookte centrale. BORSSElE De bevindingen van de twee werden fors bekritiseerd. In het Technisch Weekblad woedde wekenlang een heftige discussie, waarbij voor- en tegenstanders van kernenergie elkaar met cijfers om de oren sloegen. Een voorlopige conclusie is dat de schattingen over kooldioxide van Smith en Storm van Leeuwen wel erg somber zijn. Volgens het Internationaal Atoom Energie Agentschap levert de productie van één kilowattuur elektridteit uit uranium ongeveer 9 gram kooldioxide op, dat is vergelijkbaar met windenergie. Voor aardgas is dat 600 gram en voor steenkool 1.200. Kernenergie levert dus toch een bijdrage aan de vermindering van de uitstoot van kooldioxide. Tweede-Kamerlid Diederik Samsom van de PvdA beaamt dat, maar voegt er aan toe dat er ook andere redenen zijn om Borssele te sluiten. Hij is natuurkundig ingenieur en voerde als campagneleider van Greenpeace Jarenlang actie tegen kernenergie en tegen Borssele. Of het openhouden van Borssele een breekpunt is in de formatie (CDA is voor openhouden, PvdA tegen) kan hij niet zeggen. Volgens hem moet de centrale dicht omdat de opslagruimte bij de Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval (COVRA) niet berekend is op de extra productie van hoogradioactief afval. Volgens Hans Codée, directeur van de COVRA, valt dat wel mee. De opslagruimte heeft aardig wat capaciteit, mede omdat er minder afval terugkomt uit de opwerkingsfabriek. Mocht er desondanks gebrek aan ruimte zijn, dan is er zo een module bijgebouwd, aldus Codée. Samsom wijst er verder op dat de kerncentrale in Borssele er niet jonger op wordt. Met name het reactorvat zou volgens hem de komende jaren problemen kunnen gaan opleveren, gezien ervaringen elders. Ook dat zou een reden zijn om de centrale te sluiten. Die veronderstelde slijtage wordt weersproken door adjunct-directeur Miesen van EPZ, de exploitant van Borssele. Hij wijst er op dat Borssele geldt als een van de veiligste centrales ter wereld en bovendien vrijwel Jaarlijks wordt geinspecteerd door inspecteurs van de IAEA. Volgens hem kan het reactorvat, het hart van de centrale, nog wel vijftig jaar mee. De belangrijkste reden van Samsom om Borssele te sluiten is echter dat kernenergie volgens hem niet duurzaam is, omdat de voorraden uranium bescheiden zijn en vooral omdat er geen definitieve oplossing is voor radioactief afval. Als je echt duuname energie wilt, moet je daar nu aan beginnen en niet krampachtig Borssele willen openhouden." Hij "baalt postuum", want als Nederland de afgelopen tien jaar fors had geinvesteerd in windparken op zee, dan hadden we een veelvoud van de elektriciteitsproductie van Borssele uit wind kunnen halen. ----------------------------------------------------------------------------------------VERZET IN NEDERLAND Hoewel de Communistische Partij Nederland al in 1960 demonstreerde tegen prof. Kistemaker en de door hem ontwikkelde ultracentrifugetechniek om uranium te verrijken, komt het verzet tegen kernenergie pas begin jaren zeventig echt op gang. Bij het in bedrijf nemen van de kerncentrale in 1973 werd in de gemeente Borsele (in tegenstelling tot de naam van de centrale met enkel s) huis aan huis sen evacuatieplan verspreid. Niet veel later verschenen er plotseling verkeersborden langs de weg die het gebied rondom de centrale tot verboden gebied verklaarden voor zwangere vrouwen en kinderen. De Provinciale Zeeuwse Elektriciteitsmaatschappij PZEM reageerde op de aantijgingen van de actievoerders met een kleurige folder over kernenergie als schone energiebron voor de toekomst. Veel verzet was er ook tegen de Kalkarheffing, waarvan de opbrengst was bestemd voor de snelle kweekreactor in het plaatsje Kalkar in Duitsland en tegen de uitbreiding van de ultracentrifugefabriek in Almelo. Ook het dumpen van radioactief afval in zee en de proefboringen in de zoutkoepels in de bodem van Groningen en Drenthe stuitten op verzet. Die boringen waren nodig om na te gaan of de ondergrondse zoutkoepels geschikt zouden zijn voor de opslag van radioactief afval. Een reportage in 1978 over kinderen die aan leukemie overleden nadat ze op het terrein van de KEMA vermoedelijk in contact waren geweest met radioactief afval, zorgde ervoor dat het onbehagen zich verder verspreidde. Na het ongeluk met de Amerikaanse centrale in Harrisburg werden de acties tegen kernenergie harder. Bij een demonstratievoor sluiting van Borssele in 1979 werden vernielingen aangericht aan hekwerk en bijgebouwen van de naastgelegen kolencentrale. Het jaar daarop was er een blokkade die door de ME met geweld werd gebroken. Ook de centrale bij Dodewaard was regelmatig doelwit van meerdaagse blokkades, waarbij zowel de mobiele eenheid als sommige demonstranten niet schroomden geweld te gebruiken. Van de kant van de tegenstanders werden ook pogingen ondernomen de elektriciteitsvoorziening te saboteren, onder andere op aanwijzing van de actiegroep 'Willie Wortel en de Lampjes'. Daadwerkelijke onderbreking van de stroom door sabotage is maar een enkele keer gelukt. Begin jaren tachtig was het verzet tegen kernenergie zo omvangrijk dat de regering besloot tot een twee jaar durende Brede Maatschappelijke Discussie Energiebeleid. Vele tegenstanders van kernenergie wierpen zich op als discussieleider voor de tientallen bijsenkomsten in buurthuizen en achterafzaaltjes. Zo verdienden ze niet alleen een leuk zakcentje, maar konden ze ook de discussie sturen in de richting van 'kernenergie, nee bedankt'. De uitkomst van de BMD, geen nieuwe kerncentrales, wekte dan ook geen verwondering. Ook de toenmalige regering liet zich er niet door beinvloeden en stelde voor twee nieuwe kerncentrales te bouwen. Dat voornemen werd eind april 1986 echter weggespoeld door een golf van ontzetting en later verontwaardiging over de ontploffing van een kerncentrale in Tsjernobyl. Die ramp luidde het einde in voor de verdere ontwikkeling van kernenergie in Nederland. In 1997 werd de kerncentrale in Dodewaard stilgelegd wegens gebrek aan perspectief en op dit moment ligt er een initiatief wetsvoorstel van ir. Marijke Vos, Kamerlid voor Groen-Links, om Borssele te sluiten. De tijd dat duizenden mensen daarvoor de straat opgingen, lijkt echter voorbij.

NRG, PO Box 25, NL-1755 ZG Petten, Netherlands, Tel +31-224564080, Fax +31-224563912 Informatie: info@nrg-nl.com Update 15 februari 2003