|
Wat als er in Petten echt iets loos is?
Nog nooit zoveel verborgen agenda’s bij elkaar gezien als de afgelopen twee weken, tijdens de kwestie Petten. Dat is natuurlijk een slecht teken voor de bezitters ervan:
een van de voordelen van de verborgen agenda is dat hij gewoonlijk onzichtbaar
blijft. Maar dit waren dan ook verborgen agenda’s van vrij lage kwaliteit.
Eerst de feiten - het feit. Er was één feit: de kernreactor van Petten
had in het voorjaar van 2000 twee keer niet volgens de officiële veiligheidsprocedures
gedraaid. De veiligheid zelf was daarbij niet in het gedrang gekomen.
Dat bleek uit een rapport van de Kern Fysische Dienst, dat in de laatste
week van januari naar de Tweede Kamer was gestuurd. Er verscheen die
vrijdag een klein bericht in de Volkskrant. Daarmee had de kous min of
meer af kunnen zijn.
Maar toen. Diezelfde vrijdag werd bekend dat er ook
een scheurtje in de reactor zat. Dat was voor minister Pronk aanleiding
om op zondag aan te kondigen dat hij de zaak wilde sluiten. Toen vervolgens
echter bleek dat het scheurtje al sinds de bouw in 1984 in de reactor zat,
gooide Pronk het over een andere boeg: niet het scheurtje, maar de hele
reactor zou onveilig zijn. Zie het KFD-rapport, zei Pronk. Terwijl de KFD (= Vrom = Pronk) eerder juist had gezegd dat de reactor wel veilig
was.
Een volgende ommezwaai maakte de minister, bekend om zijn principes,
toen bleek dat duizenden kankerpatiënten zonder bestraling zouden
komen te zitten, wanneer de reactor per direct dicht zou gaan. Daarop
mocht de reactor ineens een paar weken langer open blijven. Blijkbaar
was Petten toch een beetje veilig. Het optreden van Pronk is echt een optreden
te noemen: de eerste sluiting kondigde hij op televisie aan.
Verkiezingsstunt?
Pronk is niet herkiesbaar. Waarschijnlijk is het eerder een soort erfenis,
zoals ook Franse presidenten erfenissen achterlaten. Enig verschil
is dat die Fransen dingen bouwen, en dat Pronk iets afbreekt. Maar de show
is even groot. De hele kwestie was overigens aan het rollen gebracht doordat
een operator van de kernreactor vorig jaar naar het Noord-Hollands
Dagblad was gestapt, om de gevaarlijke situatie in Petten aan de kaak
te stellen.
Een echte klokkenluider! Het lijkt er inmiddels echter
op dat hij vooral zijn eigen arbeidsvoorwaarden aan de kaak wilde stellen.
De derde verborgen agenda was die van het management. Achter de schermen
speelde bij ECN al langer een conflict tussen de liefhebbers van kernernergie
en de aanhangers van alternatieve energie. ECN-directeur Frans Saris,
een van de alternatievelingen, dreef de richtingenstrijd op de spits
toen hij plotseling verklaarde dat er in Petten experimenten hadden
plaatsgevonden van Tsjernobylachtige allure. Saris vormde als
het ware Pronks vijfde colonne binnen ECN.
Kamikazeactie? Niet bepaald.
Saris had zijn aftocht al veiliggesteld, want twee dagen later bleek
hij een nieuwe baan te hebben, bij de Universiteit Leiden. Als het geen
verborgen agenda’s zijn, dan zijn het op zijn minst merkwaardige werkwijzen.
Het meest verbazingwekkend aan de kwestie Petten was niet het feit dat
er iets mis was, maar de manier hoe de betrokkenen daar gebruik van maakten. Benieuwd wat er gebeurt als er echt iets ernstigs aan de hand is.
|