|
Scheur als splijtstof
De tijdelijke sluiting van de kernreactor in Petten kunnen de autoriteiten
niet alleen benutten voor inspectie, maar ook voor een evaluatie van
de bedrijfsvoering en bezinning op de toekomst.
Het is in Petten lelijk misgegaan. Niet zozeer met de reactor, maar met het management. Een haarscheurtje in het reactorvat - in kleine kring bekend en stabiel
blijvend, maar daarom niet te veronachtzamen - heeft een paar belangrijke
zaken blootgelegd. Allereerst lijkt geen sprake te zijn van 'Tsjernobyl-achtige
toestanden'. Petten staat niet op ontploffen. De veiligheid lijkt gewaarborgd.
Wel was het scheurtje de aanleiding om de 'veiligheidscultuur' aan de
orde te stellen bij het bedrijf dat de reactor exploiteert. En dat spoor
leidde vervolgens naar het echte drama van Petten. Binnen de leiding
heersen grote verschillen van mening. Over van alles en nog wat: van kleine
zaken tot de vraag of het bestaan van de kernreactor wel zin heeft. Een
scheurtje als splijtstof voor een proces van fricties en nijd.
'Petten' is een ingewikkeld bedrijf. De uit de jaren zestig stammende reactor
is gebouwd voor onderzoek en is eigendom van de Europse Unie. De exploitatie
ervan gebeurt door de Nuclear Research & consultancy Group, die op zijn
beurt voor 70 procent eigendom is van het Energieonderzoek Centrum
Nederland (ECN) en voor 30 procent van de Kema. De kernteactor maakt
de productie mogelijk van radioactieve medicamenten voor diagnose
bij kankerpatiënten. In dit complexe geheel speelt de kwestie over
de noodzaak van de reactor een belangrijke rol. Immers, het ECN heeft
zijn prioriteiten verlegd van onderzoek naar kernenergie naar dat
van duurzame energie; een potentiële conflictbron.
Via een klein scheurtje kreeg Nederland vorige week een inkijk in een onverkwikkelijk huiselijk conflict. Het venijn in de ruzie nam af toen bekend werd dat de ECN-directeur
elders een baan heeft aanvaard en de reactor vanaf 18 februari tijdelijk
stilligt voor onderzoek naar de veiligheidsregels en de naleving daarvan.
In die periode kan tevens het scheurtje worden onderzocht, een naam die
het overigens feitelijk niet mag hebben. Het scheurtje staat voor kleine
hechtingsfouten in een las in het binnenste van de dikke aluminium wand
van het reactorvat.
Sinds 1984 is bekend dat hier een oneffenheid zit.
Uit oude en nieuwe metingen is steeds gebleken dat de haarscheuren in
de las niet groter worden en ook niet lekken. Het scheurtje om die reden
wegwuiven zou niet goed zijn. Het is juist dat de verantwoordelijke minister,
Pronk van Milieu, zich ermee heeft bemoeid - hoewel hij niet de indruk
wekte van de echte problemen in Petten op de hoogte te zijn. Als het onderzoek
is afgerond, moet Pronk snel naar bevind van zaken handelen. In een kernreactor
kan niet veilig genoeg worden gewerkt.
Als er iets mis is met de veiligheidsvoorschriften bij de Nucleair Research & Consultancy Group, zal het management daarvan de consequenties moeten dragen en met maatregelen moeten komen. Tegelijkertijd kan de complexe bedrijfsstructuur eens worden doorgelicht. Maar bovenal kunnen Pronk en zijn collega’s van Economische Zaken en Volksgezondheid
van de gelegenbeid gebruikmaken om nut en noodzaak van de kernreactor
grondig te laten analyseren. Moet Petten in zijn huidige vorm wel open
blijven? De medicamenten kunnen in ieder geval zonder probleem elders worden betrokken.
|