NRG en nucleair in het nieuws	Krantenartikelen

Zoeken in NRG krantenartikelen Wantrouwen, ruzies en intimidaties rond hogefluxreactor Noordhollands Dagblad Door: Bert de Jong 27 oktober 2001   Koude oorlog leeft voort in Pettemer duinen Van onze verslaggever BERT DE JONG PETTEN -- Milieuorganisatie Greenpeace verlangt een diepgaand onderzoek door de Kernfysische Dienst naar het reilen en zeilen in de hogefluxreactor (HFR) in Petten. Greenpeace is vooral gebrand op gedetailleerde informatie over een incident met een noodkoelsysteem. Volgens de operators is de reactor enkele weken in bedrijf geweest terwijl de pomp van de primaire noodkoeling, door hen omschreven als 'een oud beesie', defect was. Er heeft volgens de operators ook een bestralingsincident met hoogverrijkt uranium plaatsgevonden, dat tot een zeer ernstig ongeluk had kunnen leiden. De reartor, volgende maand veertig jaar oud, kwam deze week in het nieuws nadat bekend werd dat er volgens reactoroperators geregeld gesjoemeld wordt met de veiligheidsregels. Ook worden incidenten in de doofpot gestopt. Hoewel hun dat verboden was, hebben ze daarover een zwartboek bij de KFD afgeleverd. De directie van NRG (Nuclear Research consultancy Group) ontkent het gesjoemel in alle toonaarden. In de kwestie van de defecte pomp van de noodkoeling vond het reactormanagement het verantwoord de HFR toch te starten. Er moest productie gedraaid worden. De operators waren het daar niet mee eens. Ze zeggen een tijdlang 'met pijn in hun buik' gewerkt te hebben. Niet zo vreemd, want in het metier staat het opstarten van een reactor zonder garantie van een perfect werkende achtervang te boek als doodzonde. De operators zeggen dat aan het pompincident het werken onder toenemende druk van commerciele activiteiten ten grondslag ligt. De reactor stilleggen kan veel geld kosten. Vroeger, toen er vooral materiaalonderzoek in werd gedaan, was dat probleem minder groot. Het incident rond de bestralingproef met hoogverrijkt uranium was een menselijke fout. Daarbij zou een rol spelen dat reactormanagement en reactoroperators voortdurend met elkaar overhoop liggen over arbeidsvoorwaarden. Er woedt al jaren een koude oorlog tussen de bazen ('witte jassen') en de continuwerkers ('overalls'). Door het slepende arbeidsconflict zijn de operators minder geconeentreerd en gemotiveerd aan het werk. Dat werkt onveiligheid, zeker in een nucleaire omgeving, in de hand. Tussen het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN), en inwonende dochter NRG is de liefde trouwens ook ver te zoeken. Beschuldigingen vliegen over en weer. Onlangs nog beet NRG-directievooxzitter A. Versteegh daarbij in het stof. Hij kon niet meer door één deur met ECN-baas F. Saris. In het duel der sterke persoonlijkheden was Saris de machtigste. Dezelfde Saris is in eigen huis, waar men vooral duurzame energie predikt en niet meer geassocieerd wil worden met het nucleaire verleden, niet onomstreden. Zo zijn er strubbelingen tussen directie en ondernemingsraad, en met het hoofd personeelszaken. Een duiding voor haperende bestuurlijke verhoudingen binnen een bedrijf dat zich zo graag afficheert met zonnepanelen en vrolijk draaiende windmolens. Ondernemingsraad Bij NRG, waar het ECN de rechterhand van Saris, W.Schatborn, heeft neergezet om orde op zaken te stellen, zijn de twee vertegenwoordigers van de belangenvereniging van HFR-operators zwaar gefrustreerd uit de de ondernemingsraad gestapt. Nieuwe kandidaten voor de binnenkort te houden verkiezingen zijn er niet. De operators hebben zelfs een rechtzaak aangespannen tegen hun management, om het arbeidsvoorwaardelijke conflict te beslechten. De zaak dient binnenkort voor de Alkmaarse rechtbank. Kernpunt in de ruzie is een roosterverzwaring, die de operators een handvol vrije dagen kost. NRG-directeur Bergmans vindt dat de continuwerkers daar niet over moeten zeuren. "We halen ze het vel niet over de neus en van werken gaat niemand dood." Dat zijn -- vinden zijn medewerkers -- nogal botte uitspraken in een werkomgeving waar door de slechte sfeer steeds meer fouten en onnauwkeurigheden worden gemaakt, die wel degelijk levensbedreigend kunnen uitpakken. De operators hebben in mei jongstleden schriftelijk aan de bel getrokken bij onder andere ECN-directeur Saris. Die reageerde niet. De operators zegden daarop hun vertrouwen in hem op, een vertrouwenscrisis die tot op de dag van vandaag voortduurt. Toen eerder deze week een aantal operators als 'klokkenluiders' naar buiten trad, en de vuile nucleaire was van NRG te kijk hing, is daar bij de leiding van de kernreactor nogal heftig op gereageerd. De werksfeer bereikte een nieuw dieptepunt. Personeel moest op straffe van onmiddellijk vertrek een soort loyaliteitsverklaring tekenen. De NRG-top noemt deze gang van zaken in een verklaring 'het houden van een intern onderzoek', dat -- uiteraard -- de directielijn bevestigde: er is helemaal niks mis met de veiligheid van de HFR. Dus vrij vertaald: Laat de Kernfysische Dienst maar komen. Bij NRG leeft het gevoel dat het ECN de 'stralende' dochter het liefst snel richting sterfhuis ziet gaan. Dat beeld zien de NRG-werknemers onder meer bevestigd in het jaarverslag van afgelopen jaar. Het bijschrift van de omslag: 'Het gezicht van ECN is veranderd, van nucleair naar duurzaam'. De koepel van de HFR fungeert in de duinen bij Petten als het ware als ongewenst koekoeksei. Akkoordje De twijfels over de bedoelingen van ECN-directeur Saris en zijn Raad van Toezicht jegens NRG, zijn groot. Er wordt bij NRG zelfs gesuggereerd dat Saris en D. Samson, anti-kernenergiespecialist van milieuorganisatie Greenpeace, het op een akkoordje gooien en samenspannen tegen NRG. Saris en Samson hebben inderdaad geregeld contact met elkaar. Ook deze week, naar aanleiding van de actie van de HFR-operators. Greenpeace Het ontbreken vorig jaar van Greenpeace-demonstranten bij hekken, toen er hoog-radioactief afval werd afgevoerd naar Borssele en de VS, gaf voedsel aan het gerucht over één-tweetjes met Greenpeace. Samson: "We zitten over veel zaken inderdaad op één lijn, dat is waar. Maar er zijn géén afspraken. Dat doet Greenpeace nooit". Greenpeace weet dat men bij NRG tot op directieniveau denkt dat Saris hen, samen met de milieuactivisten, de nek om wil draaien. Zie het sneven van NRG-directeur Versteegh, door Greenpeace betiteld als 'een gevaarlijke man, een beetje gekke wetenschappper'. In Amsterdam doet ze die verhalen af als borreltafelpraat. Het ECN zal zijn eigen kind heus niet dood laten bloeden. Greenpeace is heel helder over de HFR. De organisatie vindt de reactor ongeschikt als fabriek voor het maken van radioactieve geneesmiddelen (isotopen), is tegen het in de HFR testen van materialen voor een volgende generatie kerncentrales, en hecht weinig waarde aan de experimenten die tot doel hebben de levensduur van kernafval te beperken. "En op die punten zijn Saris en ik het beslist oneens", stelt Samson. Van Greenpeace moet de HFR dicht, zo snel mogelijk. Maar de wapens om dat te bewerkstelligen ontbreken. Bovendien erkent Greenpeace dat de aanmaak van isotopen voor medische doeleinden, waarvan de waarde wordt erkend, niet zomaar verplaatst kan worden naar bijvoorbeeld gespecialiseerde reactoren in Canada. Heikel punt Samson noemt tenslotte één heikel punt waartegen Greenpeace en Saris wél samen tot het bittere einde ten strijde zullen trekken: het opwerken - geschikt maken voor hergebruik -- van radioactief materiaal door NRG in de duinen bij Petten. Afgelopen week lekte een rapport uit waaruit bleek hoe milieuvervuilend die opwerkingsactiviteiten in Engeland en Frankrijk zijn. "Zolang Greenpeace bestaat zullen er in Nederland geen opwerkingsfaciliteiten komen. NRG kan daarover contracten sluiten met wie ze wil, dit dwaze plan loopt vast op het krijgen van vergunningen." Commentaar NRG NRG distantieert zich van dit artikel. Tevens benadrukt NRG dat de bedrijfsvoering van de Hoge Flux Reactor plaatsvindt volgens de bepalingen in de vergunning en alle geldende richtlijnen en procedures.

NRG, PO Box 25, NL-1755 ZG Petten, Netherlands, Tel +31-224564080, Fax +31-224563912 Informatie: info@nrg-nl.com Update 27 oktober 2001