|
Kernenergie is volop in ontwikkeling. President Bush heeft er wel oren
naar en in Zuid-Oost Azie bouwt men nieuwe eenheden. De Nederlandse regering
houdt vast aan sluiting van Borssele op 1 januari 2004. Volgens prof.dr.
ir. A.H.M. Verkooijen, directeur van het IRI en hoogleraar in Delft,
kunnen we voor een betrouwbare energievoorziening niet om kernenergie
heen. Toch verwacht hij voor 2020 geen nieuwe reactoren in ons land.
BART STAM
Diverse partijen, waaronder ingenieursvereniging KIvl, waarschuwen
tegen de uitholling van de nucleaire kennis in ons land. Is het werkelijk
zo erg? 'De brede kennis die we ooit in Nederland hadden, is natuurlijk
teruggelopen. Aan de TU Delft en het IRI hehhen we nog wel voldoende expertise
en opleidingsmogeljkheden om de bestaande reactoren veilig te bedrijven,
maar voor de bouw van nieuwe kernenergiecentrales is meer nodig. Het
overheidsbesluit uit 1998 om het Programma Instandhouding Nucleaire
Kompetentie (PINK) te stoppen, vind ik daarom verkeerd.'
'Er is natuurlijk nog voldoende kennis bij EPZ, de eigenaar van de kerncentrale
Borssele, NRG en IRI. Er is veel kennis bijgekomen over de medische toepassingen
van kernenergie, zoals de productie van technetium in de HFR in Petten.
Wij bij het IRI onderzoeken bijvoorbeeld isotopen voor medische toepassingen.'
Gaat Nederland ooit nog kerncentrales bouwen?
'Ik denk eerlijk gezegd niet dat dat voor 2020 al het geval is, tenzij we
voor die tijd door onze gasvoorraden heen zijn of de klimaatproblemen
zeer ernstig blijken te zijn.'
Hoe erg is het als Borssele op 1 januari 2004 dichtgaat?
'Ik ben daar mordicus tegen. Het is een veilige kerncentrale met een hoge
beschikbaarheid die enkele jaren geleden voor 467 miljoen gulden helemaal
up-to-date is gebracht. Sluiting betekent het wegvallen van een zeer
efficiente elektriciteitscentrale. Ook het milieu is de dupe, want
dan moet je stroom uit Duitse kolencentrales importeren.'
Hoe lang kan Borssele volgens u openblijven?
'Borssele is ontworpen voor veertig jaar. Aangezien hij in 1973 in bedrijf
is gegaan, kan hij minimaal mee tot 2013. In Frankrijk en de VS is een toenemende
tendens gaande om reactoren zestig jaar of lager in bedrijf te houden.
We moeten dan wel onderzoeken of het reactorvat niet teveel verbrost.
Verbrossing is de negatieve invloed van ioniserende straling op de constructie.
Voor Borssele geldt dat met de recente modificatie de centrale pas over
tien jaar weer hoeft te worden geevolueerd. Waarschijnlijk kan hij zonder
grote aanpassingen tot 2020 in bedrijf blijven. Het reactorvat en het
containment(veiligheidsomhulling, bs)zullen dan waarschijnlijk
nog in zeer goede conditie zijn.'
Het lijkt erop alsof kernenergie wereldwijd weer een beetje opkrabbelt
na alle ellende van Tsjernohyl. Deelt u die mening?
'Kernenergie is de snelst groeiende primaire energiebron ter wereld.
Er is een trend naar de bouw van kleinere eenheden, zoals de modulaire
HTR-centrales van 110 MW die Zuid-Afrika wil gaan bouwen. Landen als
Japan, Zuid-Korea en Maleisie hebben veel elektriciteit nodig voor
hun basisindustrieen en hun totale economie. Kernenergie speelt daarin
een belangrijke rol. Ik ben ervan overtuigd dat voor alle landen ter wereld
geldt dat een goede energievoorziening leidt tot meer welvaart en stabiliteit,
waarin kernenergie een rol moet spelen. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld
Iran en Pakistan.'
'India is bezig met een interessante technologie: een kerncentrale
die thorium als splijtstof gebruikt. Het voordeel van deze brandstof
ten opzichte van uranium is dat het materiaal honderd procent splijtbaar
is en dat het niet hoeft te worden verrijkt. Waarschijnlijk zijn de resterende
splijtingsproducten ook minder lang radioactief.'
Maar in West-Europa maakt kernenergie moeilijke tijden door.
'Het klopt dat het draagvlak hier niet zo groot is , maar daar hebben meer
technologieen last van. Denk aan genetische modificatie. Bij dergelijke
nieuwe technich-wetenschappelijke ontwikkelingen is er regelmatig
sprake van een soort angstpsychose onder de bevolking.
Daarnaast heeft natuurlijk de ramp van Tsjernohyl in 1986 enorm veel
invloed gehad op de publieke opinie en dat is begrijpelijk. Mede hierdoor
heeft kernenergie een imagoprobleem wat betreft van veiligheid en afval,
hoewel deze problemen technisch oplosbaar zijn. Niet alleen in West-Europa
maar ook in Centraal en Oost-Europa, waar men inmiddels ernstige fouten
uit de basisontwerpen heeft gehaald.'
'Ik ben bereid met tegenstanders van kernenergie te discussieren maar
dan wel op basis van argumenten. Vorig jaar september ben ik enkele uren
samen met andere deelnemers gegijzeld tijdens een nucleaire conferentie
in Petten bij ECN. Met zulke actievoerders wil ik niet spreken. Als de
mensen de wetten overtreden, dan houdt het voor mij op.'
|