|
VAN ONZE REDACTEUR KAREL BECKMAN
AMSTERDAM -- Het Amerikaanse besluit om kernenergie te gaan bevorderen,
kan een keerpunt worden voor de nudeaire sector. In Nederland zijn er
-- naast de kerncentrale in Borssele -- nog enkele bedrijven actief op
dit gebied.
In de Verenigde Staten is er sinds 1979 geen nieuwe kernenergiecentrale
meer gebouwd. Ook in andere landen heeft kernenergie de afgelopen jaren
de wind tegen gehad. In Nederland moet de laatste kerncentrale, in Borssele,
in 2003 worden gesloten. In Duitstland besloot de regering vorig jaar
om in de komende jaren alle kernenergiecentrales te sluiten. De regering
Bush heeft nu aangekondigd om vergunningverleningsprocedures voor
bestaande en nieuwe kemcentrales te versnellen en belastingvrijstellingen
te verlenen bij de bouw van nieuwe centrales.
Volgens André Versteegh, directeur van de Nudear Research Consultancy
Group (NRG) in Petten, kan dit besluit een renaissance inluiden voor
de kemenergiesector. 'Het zal leiden tot een verandering van denken',
verwacht hij. 'Je ziet dat nu ook al gebeuren in Finland.' Niet dat kernenergie
ooit helemaal weg is geweest. 'In Europa is een derde van de stroomvoorziening
afkomstig van kernenergie, in de VS twintig procent, in Nederland ook
nog altijd vijftien procent, waarvan twee derde uit import'.
Volgens Versteegh is het onvermijdelijk dat er weer gekeken gaat worden
naar uitbreiding van kernenergie. 'Het elektriciteitsverbruik is
door de toegenomen welvaart en door de informaticarevolutie enorm toegenomen.
Tegelijk zijn investeringen in nieuwe stroomproductiecapaciteit
als gevolg van de liberalisering van de markt teruggeschroefd. Er zal
capaciteit bij moeten worden gebouwd, anders dreigt ook in Europa, net
als in het Amerikaanse Californie, op sommige plekken een tekort aan
electriciteit.
De afgelopen jaren is veel kennis op het gebied van kernenergie uit Nederland
verdwenen. Versteegh schat dat er nu nog zo'n twee- tot drieduizend mensen
werkzaam zijn in de nudeaire sector. 'Tien jaar geleden was dat het dubbele.
We kunnen hier zelf geen kemcentrale meer bouwen.'
De twee belangrijkste bedrijven in de kemenergiesector zijn NRG en Urenco.
NRG (350 medewerkers) is Europees marktleider in medische isotopen
en is in Zuid-Afrika actief met de bouw van kleine hogetemperatuurreactoren.
'Als de VS kiezen voor dit type centrale in plaats van voor grootschalige
centrales, liggen er voor ons zeker mogelijkheden.' NRG heeft toegang
tot de Amerikaanse markt via het Amerikaanse Exelon, dat in de VS recentelijk
een groot aantal kemcentrales heeft opgekocht. Exelon participeert
in de Zuid-Afrikaanse activiteiten van NRG.
Ook Urenco in Almelo, gespecialiseerd in de verrijking van uranium,
verwacht dat de Amerikaanse markt weer een groeimarkt kan gaan vormen.
In uraniumverrijking zijn naast Urenco het Franse Eurodif en het Amerikaanse
Usec actief. Na een klacht van Usec over concurrentievervalsing door
overheiddssteun heeft het Amerikaanse handelsministerie een invoerheffing
van 3,72% opgelegd aan Urenco en Eurodif. Volgens commercieel directeur
Maurice Lenders van Urenco is die heffing onterecht en zal hij wel weer
ongedaan worden gemaakt. Urenco, dat vestigingen heeft in Engeland
en Duitsland en in Nederland 700 mensen werk biedt, heeft met zijn centrifuges
de meest geavanceerde en efficiëntste technologie voor uraniumverrijking
in handen, zegt Lenders. 'De Amerikaanse centrales zijn vijftig jaar
oud.'
Buiten NRG en Urenco gebeurt er niet veel in Nederland in kernenergie.
Een uitzondering is de fabrikant van specialiteitsmachines Fontijne
in Vlaardingen, die persen levert voor de verwerking van radioactief
afval, en een vestiging heeft in de VS. Fontijne rekent ook op nieuwe opdrachten
uit de VS. Maar er is nog een plek in Nederland waar enthousiast is gereageerd
op de kemenergieplannen van president Bush, en dat is het Zeeuwse Borssele.
Jos Bongers, directeur van de kemcentrale in Borssele, hoopt dat de Nederlandse
regering eindelijk haar besluit uit 1994, om de centrale in 2003 te sluiten,
zal herroepen. 'De "nudear revival" is al langer aan de gang en zal nu hopelijk
ook Nederland aan gaan doen.'
KAREL BECKMAN
|