|
Van onze verslaggever BERT DE JONG
PETTEN - Begin juni gaan vanuit Petten 117 gebruikte brandstofelementen
met hoogverrijkt uranium uit de hogefluxreactor(HFR)via Den Helder
op transport naar Amerika. De operatie staat ondersupervisie van de
Nucleair Research Group(NRG, een dochter van het Energieonder zoek
Centrum Nederland(ECN). De exacte datum zegt NRG-directeur A. Versteegh
nog niet te weten. "Dat hangt van het Amerikaanse schip af dat de drie containers
op komt halen." Het ministerie van milieubeheer (Vrom) gaat ervan uit
dat het schip op woensdag 6 juni leeg in Den Helder arriveert. Na Den Helder
doet het Bremerhaven aan, waar eveneens kernafval opgehaald zal worden.
Het is voor het eerst sinds augustus 1982 dat kernafval via de marinestad
het zeegat kiest. Toen ging het om honderden vaten licht- en middelradioactief
afval, die in de Atlantische Oceaan werden gedumpt. Dat riep destijds
hevige protesten op. Het gebeurde ook goeddeels in het geniep. Daarna
is er nooit meer Nederlands kernafval in zee gegooid. Het speciaal uitgeruste
Amerikaanse schip brengt de drie transportcontainers met de elementen
uit Petten via Den Helder naar de Amerikaanse haven Charlston. Vandaar
gaan ze per trein op transport naar het nucleaire complex in Savannah
River Site, voor ver dere verwerking en opslag.
Meningsverschil
Afgelopen herfst zijn er al ruim 130 gebruikte brandstofelementen van
de HFR, een onderzoeksreactor, vanuit Petten over de weg naar de Covra
opslagfaciliteit bij het Zeeuwse Borssele gebracht. Milieuminister
Pronk en de milieubeweging hadden die liever ook retour gestuurd naar
Amerika, volgens Versteegh kon dat echter niet. Daar ligt een oud meningsverschil
tussen de EU, eigenaar van de HFR, en Amerika aan ten grondslag. Amerika
heeft altijd het hoogverrijkte uranium geleverd waarmee in Frankrijk
de brandstofelementen voor de HFR worden gemaakt. Tot voor een aantal
jaren was de afspraak dat de elementen na gebruik terug gingen naar Amerika.
De Verenigde Staten wilden op een gegeven moment niet langer het risico
lopen dat het hoog verrijkte spul, geschikt voor het maken van kernwapens,
in verkeerde handen zou vallen. Geeist werd dat de HFR over zou schakelen
op minder gevaarlijk laag verrijkt uranium. Het meningsverschil duurde
jaren, want de EU dacht datlaag verrijkt uranium zou leiden tot kwaliteitsverlies
van de hogefluxreactor. In die ruzieperiode kon gebruikte brandstof
niet terug naar Amerika, de elementen hoopten zich op in het reactorbassin.
De elementen uit die tijd liggen nu dus bij de Covra bij Borssele.
Vorig jaar bereikte de EU te langen leste een akkoord met de Verenigde
Staten over de ombouw van de HFR in Petten. Volgens Versteegh is er nu een
laagverrijkte reactorbrandstof verkrijgbaar die overschakeling
wel mogelijk maakt zonder capaciteitsverlies.
Ombouw
Petten krijgt weer 'verse' brandstof uit Amerika en kan 117 gebruikte
brandstofelementen weer terug naar het land van de onbegrensde mogelijkheden
sturen. Versteegh denkt dat de HFR-ombouw medio 2006 zijn beslag krijgt.
Tot dan blijft Petten hoog verrijkt uranium gebruiken, dat vanaf 2003,
als bij de Covra een speciale opslagbunker voor hoog radioactief afval
in bedrijf komt, weer naar Borssele zal gaan.
Het aanstaande juni-transport vanuit Den Helder naar Amerika is daarom
volgens de NRG-directeur eenmalig. "En dat is maar beter ook. Want zeetransport
van kernafval, vanuit Europa naar Amerika,is uitermate ingewikkeld
qua voorbereiding. Er komt een enorme papierwinkel aan te pas. Je moet
overeenstemming bereiken met meer dan tien instanties." Rond het overbrengen
van het kernafval vanuit Petten naar Den Helder zal openheid worden betracht.
"Dat is een voorwaarde in de vergunning", aldus Versteegh. Hij verwacht
geen problemen. De containers passeren onderweg van Petten naar Den
Helder een faciliteit van de Nederlandse aardolie Maatschappij (NAM),
en munitiebunkers. Volgens Vrom is het risico op een calamiteit zeer
gering.
|