Nog decennialang is er voldoende olie en gas voorradig in de wereld.
Toch wordt energie duur, omdat de vraag sterk stijgt en er hier en daar
schaarste optreedt. Niet alleen Californiers hebben daar last van.
Wie -- zoals president Bush -- snel,over meer van het populaire aardgas
wil beschikken, moet veel investeren en geduld oefenen. Gas is momenteel
zo duur dat elektriciteitsproducenten een uitweg zoeken in kolenvergassing
of in levensverlenging van kerncentrales.
Twintig jaar heeft gouverneur Tony Knowles van Alaska moeten wachten
op zijn finest hour, maar eindelijk is het zover. Het veranderde politieke
klimaat na het aantreden van president George W. Bush en de energiecrisis
in Californie maken de exploitatie van grote aardgasreserves in zijn
staat mogelijk. Bush wil alles op alles zetten om meer energie in eigen
land te produceren.
"Dertig biljoen kubieke voet gas ligt in de North slope van onze staat
op u te wachten, het werd ontdekt en aangetoond, u heeft deze gasbel nodig
en ze ligt klaar om naar de lower 48 states te worden gebracht. Met de milieubeweging
hebben we al een akkoord, u moet alleen 6 tot 10 miljard dollar investeren
in een pijpleiding", zegt de gouverneur. Alaska heeft alle belang bij
een economische opsteker. "We hebben recht op een royalty' van 12,5 procent",
legt Knowles glunderend uit aan meer dan 1.600 experts,van de olie- en
gasindustrie uit de hele wereld, onder wie tientallen bankiers die
gretig uitzien naar interessante investeringsprojecten. Ze waren
onlangs bijeen in de Texaanse 'oliestad Houston, op uitnodiging van
" Daniel Yergin, auteur van het standaardwerk The Prize en president
van Cambridge Energy Research Associates (CERA). The Prize, een pil
van ruim 800 pagina's, kwam,vlak na de Golfoorlog uit. Net op tijd om onmiddellijk
een bestseller te worden,'want het was' de laatste keer dat dé
energievoorziening zo sterk in de belangstelling stond, voor de
stroomcrisis in Californie van 2001.
Die crisis heeft intussen ook andere staten in de buurt besmet, en
ligt op ieders lip.Tony Knowles heeft-er net met zijn
collega-gouverneurs uit het Westen van de VS over vergaderd.
"Californiers zijn'een beetje getikt, maar we
hebben samen toch besloten ze te redden", grapt hij. Dat betekent
tijdelijke export van elektriciteit naar Californie.', Een zeer,omstreden
beleid, want de inwoners van die staat betalen voorlopig de lage maximumprijzen
per kilowattuur, terwijl de buren in omliggende staten een prijs betalen die juist door de crisis in Californie is opgedreven. Californiers
gaan uiteindelijk wel een reele prijsbetalen,maar dan via de algemene
middelen van de staat: verhoging van de lokale belastingen dus.
Aardgas, de schoonste fossiele brandstof, is hard nodig voor de opwekking
van voldoende elektriciteit om de economieen van zowel NoordAmerika
als in,Europa op gang te houden. In Californié zouden een paar nieuwe
gasgestookte centrales, die snel kunnen worden ingezet, het probleem
van de pieklast in het stroomverbruik kunnen oplossen. Met de huidige
productiecapaciteit kan die piek niet,worden opgevangen, omdat
er geen-enkele reserve meer bestaat, zeggen de experts van
CERA. Vijf jaar lang is de capaciteit' ges1onken, terwijl
de vraag in deze energie-intensieve staat omhoog ging, en tien jaar
lang is er geen nieuwe centrale meer gebouwd. Maar door schaarste
en hoge olieprijzen is gas momenteel zo duur (6,5 tot 9 dollar per miljoen
British thermal units = omgerekend 0,49 tot 0,70 gulden per kubieke
meter) dat elektriciteitsproducenten 'eerder aan kolenstook denken
voor nieuwe centrales. Ze willen gebruikmaken van de 'schone kolentechniek'
(vergassing van kolen) waardoor er minder kolen per megawattuur geproduceerde
stroom nodig zijn, dan bij gewone kolenstook. Daardoor dalen de emissies
van het broeikasgas CO2 (kooldioxide) navenant. Vergassing heeft
bovendien het voordeel dat er veel minder zwaveldioxide ' (SO2) en
stikstofoxide (NOx) de lucht ingaat. De brandstofkosten van dergelijke
centrales zij nu veel lager dan bij gebruik van gas, omdat de kolenprijs al tien jaar een dalende lijn vertoont. Amerika heeft volop eigen kolen en ook import is makkelijk en goedkoop te regelen.
Kernenergie lijkt in West-Europa op een wisse terugtocht, maar "door
de energieschaarste komt de nucleaire sector in de Verenigde Staten
weer meer in de belangstelling. Vergunningen voor nieuwbouw zijn
waarschijnlijk nog niet snel te krijgen, maar levensduurverlenging
voor bestaande centrales wordt wel toegestaan. Kirk Michael, president
van het prodtctie- en distributiebedrijf Duke Energy in North Carolina
voorspelt dat de exploitanten van "een significant aantal" centrales
'waarvan de vergunning de komende jaren afloopt en die in aanmerking
komen, toestemming zullen krijgen tot verlenging van de levensduur.
'De productiecapaciteit :voor elektriciteit wordt daarmee niet
uitgebreid, maar wel minder snel ingekrompen. Eind 1999 kreeg een
energiebedrijf in Maryland als eerste in de Verenigde Staten zo'n vergunning.
De Calvert Cliff centrale mag nu 20 jaar langer draaien. Dat bewijst
dat veel kerncentrales die'zo'n dertig tot veertig jaar
geleden:zijn gebouwd, met veiligheidsaanpassingen --net als de Nederlandse centrale in Borssele -- veel langer in productie kunnen blijven dan aanvankelijk was aangenomen. Door hun lage productiekosten zijn ze gewild bij grote energiebedrijven als AmerGen en Entergy, die ze voor een tiende van de bouwprijs opkopen en zo ellenlange procedures
voor de bouw van nieuwe gas- of kolengestookte centrales vermijden.
"De groeiende afhankelijkheid van één brandstof in dit land -- aardgas:.--
kan ons noodlottig worden", zegt Jim Rogers, president van Cinergy,
een grote stroomleverancier in het middenwesten van de Verenigde Staten.
Hij ziet een run op aardgas, omdat de stroomproducenten hun product
met zo min mogelijk milieuvervuiling willen maken. Van alle nieuwgebouwde
centrales wordt 95 procent met aardgas gestookt, heeft Rogers berekend.
"Hoe lang kun je daarmee doorgaan bij prijzen die bijna ongekend hoog zijn:
tussen de 6,5 en 9 dollar per mbtu?" (per miljoen Biitish thermal
units= omgerekend 0,49 tot 0,70 gulden per kubieke meter).
Bij Cinergy wordt nu gestudeerd op omschakeling van centrales op
kolenvergassing.
Rogers' zorgen zijn begrijpelijk, want de vraag naar elektriciteit
(en dus naar gas) stijgt snel. CERA voorspelt dat de energiecrisis komende
zomer,naar het Midden-Westen overslaat. "Wacht maar tot de
airco's weer volop draaien", aldus Rogers. Bij heeft de cijfers over
de sterk stijgende vraag naar aardgas in West-Europa gezien. 'Ook bij
jullie ontstaat er een veel te grote afhankelijkheid van die ene
brandstof', meent hij. De Verenigde Staten importeren nu 16 procent van hun aardgasverbruik, uit Canada en Mexico, per pijpleiding en in de vorm van vloeibaar gas uit Algerije en Trinidad. De binnenlandse gasproductie neemt jaarlijks licht toe, maar de reserves worden tegelijkertijd -net als de eigen olie- kleiner, want elk jaar raakt circa 20 procent van de gasbronnen uitgeput. Door actieve exploratie (geologisch en seismisch onderzoek en proefboringen) moeten de oliemaatschappijen dus elk jaar een vijfdfe van de huidige productie vervangen. Dat is in de jaren '90 niet helemaal gelukt, ondanks de grote ontdekkng van grote gasbellen in de Golf van mexico, waar de vervangingsgraad op 35 procent ligt. Afgelopen maandag is de politieke strijd om een nieuw Amerikaans energiebeleid losgebarsten toen een groepje Republikeinse senatoren en een Democraat in Washington een wetsvoorstel indiende dat de afhankelijkheid van import moet verminderen. President Bush zou snel toestemming moeten geven aan oliemaatschappijen die in het Arctic National Wildlife Refuge,een natuurgebied in Alaska, naar olie willen zoeken. Maar dat niet alleen: de wet voorziet ook in belastingkorting voor de winning van olie, gas en kolen; de productie van elektriciteit, ook met kolenvergassing, duurzame energie,
energiebesparing én zelfs kernenergie. Onzeker is of dit plan een meerderheid in het Congres krijgt, want de Democraten willen in overgrote meerderheid voorzichtig met het milieu omgaan. Ze volgen oud-president Carter die fel tegen boren in natuurgebieden is en direct een "enorme milieu-confrontatie" over het wetsvoorstel voorspelde.
Met uitzondering van Noorwegen kent ook West-Europa het probleem van de teruglopende gasreserves. Toch wordt een sterke stijging van het gasverbruik verwacht, omdat de meeste
landen ernst willen maken met de afspraken van eind 1997 in Kyoto om de broeikasgassen terug te dringen. Scott Foster, elektriCiteitsexpert van CERA, wijst op de "significante" overcapaciteit in de West-Europese stroomproductie en de levendige handel in
stroom die sinds de liberalisering van de energiemarkt op gang is gekomen.
"Dat zijn prijsdrukkende factoren, maar gas prijst zich voor de stroomproductie ook in Europa uit 'de markt"., voorspelt Scott: Hij voorziet ook in Europa een trend naar meer moderne, schone kolenstook. Gert Maichel, directielid van het Duitse bedrijf Rheinisch-Westfälische Energie en zijn collega A'ntonio Craparotto van het Italiaanse ENEL
zijn dat met hem eens. "Bij deze prijzen zie ik geen nieuwe gascentrales verrijzen, want je heb leveringscontracten voor een behoorlijke periode nodig",
legt Maichel uit. "Er is voldoende gas te krijgen, in Noorwegen, Holland en
elders, op grotere afstand. We hebben dus geen probleem met de zekerheid
van levering, maar wel met hoge prijzen en prijsstabiliteit."
Niettemin zien'grote oliemaatschappijen de gasmarkt dé komende twintig
jaar met 30 tot 50 procent stijgen, voor het grootste deel in stroomopwekking.
"Maar er zal voor het milieuvoordeel betaald moeten worden", waarschuwt
' Bernard de Combret, directielid van TotalFinaElf. "Veel van de reserves die
we voor deze enorme vraag nodig hebben, liggen ver van de markten, zoals
Alaska, Siberie, het Midden-Oosten en Centraal-Azie. De transportkosten
zijn gemiddeld zes maal hoger dan die voor olie."
Gouverneur Knowles van Alaska wrijftzich in de handen. Zijn staat kan
de extra inkomsten van 200 tet 400 miljoen dollar (afhankelijk van gasprijs en
volumes) bijna niet meer mislopen.
|