NRG en nucleair in het nieuws	Krantenartikelen

Zoeken in NRG krantenartikelen Containers op productieplatforms in de Noordzee zitten vol Stralend afval komt de boorbazen hun strot uit Noordhollands Dagblad Door: Bert de Jong 18 december 1999   VELSEN - Het broeit op de Noordzee. Op diverse productieplatforms voor de winning van olie en gas staan volle containers met licht radioactief afval. Bewaren van het spul in containers mag eigenlijk niet. Maar bij gebrek aan beter wordt dat naar goed Hollands gebruik door de overheid al jaren gedoogd. Precies twaalf maanden geleden schreef de Nogepa, de Nederlandse Olie en Gas Exploitatie en Productie Associatie, een brandbrief naar drie Haagse ministeries. Wat gaan we met dit afval doen? was de strekking van die brief aan Milieubeheer, Verkeer en Waterstaat en Economische Zaken. J. Mathey, secretaris-generaal van de Nogepa: "Het komt ons zo zoetjes aan de strot uit. We kunnen er nergens mee heen." Matthey schat dat er momenteel circa 50 kubieke meter licht radioactief afval aan boord van platforms wordt bewaard. Een beladen erfenis van tientallen jaren offshoreactiviteiten. Veel meer opslag kan niet, door de beperkte ruimte. De bodem, ook die van de Noordzee, bevat radio-actieve deeltjes. Volgens A. Versteegh, directeur van de in Petten gevestigde Nucleaire Research en Consultancy Group (NRG), een dochter van het Energie-onderzoek Centrum Nederland (ECN), gaat het meestal om radon. In het bijzonder bij het 'oogsten' van olie en gas, ofwel de exploitatie, worden radondeeltjes uit de olie- of gasbellen mee naar de oppervlakte gebracht. Het zet zich als een soort ketelsteen af in de boorbuizen, of blijft -bij gaswinning- achter in filters. Als de straling in het boorafval door radondeeltjes de wettelijke normen overschrijdt, mag het niet in het milieu gebracht worden. Zeer tegen de zin van de boorbazen, die het radioactieve afval het liefst in oude boorgaten willen storten. Terug naar waar het vandaan komt. Samenleving en politiek willen dat beslist niet. Het zou neerkomen op -ongecontroleerde- ondergrondse opslag van kernafval. Daarvoor ontbreekt elk draagvlak. Radon is trouwens niet ongevaarlijk. Volgens Amerikaanse onderzoeken kan bijvoorbeeld 10 tot 15 procent van de longkankergevallen toegeschreven worden aan blootstelling van de ademhalingsorganen aan radon. De Nogepa vindt Nederland desondanks roomser dan de paus. Terwijl op het Nederlandse deel van het continentaal plat in de Noordzee het licht radioactieve afval zich ophoopt, mogen de Engelsen en de Noren volgens J. Mathey nog wél hun boorafval gewoon in de boorgaten dumpen. Of domweg in zee. Kraan open Greenpeace-woordvoerder D. Samson zegt dat er bij de milieu-organisatie steeds vaker signalen binnenkomen dat op boorplatforms op het Nederlandse deel van het continentaal plat ook steeds vaker 'de kraan' van de opslagcontainers wordt opengedraaid. Er is geen andere mogelijkheid en een kat in het nauw maakt rare sprongen. De Nogepa ontkent met klem stiekeme lozingen. Mathey: "Wij kennen onze verantwoordelijkheid. We houden ons aan de wet." Dumpen is in zijn visie niet aan de orde. Als de opslagfaciliteiten opraken kan dat wel leiden tot stopzetten van de olie- en/ of gasproductie. Komend jaar dreigt de situatie helemaal uit de hand te lopen, wanneer in mei het besluit straling kernenergie (BSK) van kracht wordt. Dan worden de normen aangescherpt. Samson: "De Nogepa moet niet lichtvaardig zijn over de risico's van hun afval. Wereldwijd worden de gevaren van kernstraling, ook van lage doses, steeds meer erkend. De Engelsen en Noren ontkomen niet aan aanscherping van de normen. Dan zou het van de gekke zijn als Nederland de omgekeerde route volgt en ze gaat versoepelen." Dat gebeurt ook niet. De Nogepa verwacht juist dat door de aangetrokken touwtjes in het BSK de hoeveelheid boorafval dat vanwege een te hoge radioactieve straling bewaard moet blijven explosief zal toenemen. In één jaar een verdrievoudiging, van 50 naar 150 kubieke meter. De kreet dat de boorbazen hun troep maar naar de Covra (Centrale Organisatie voor Opslag radio-actief Afval) in Borssele moeten verschepen vindt Mathey een loze kreet. Los van de kosten (de Nogepa vindt die oplossing veel te duur), is volgens Mathé de Covra helemaal niet in staat om al het boorafval onbewerkt op te slaan, en beschikt het Zeeuwse bedrijf ook niet over een vergunning om zulks te doen. "De Covra is voor ons geen alternatief." Als het om politieke besluitvorming gaat, moet je in Nederland een lange adem hebben en een stevige laag eelt op je ziel. Het zijn de bijwerkingen van het veelgeprezen 'poldermodel', waarbinnen iedereen het met iedereen eens probeert te worden. Zo ook over het radioactieve boorafval. Het is geen probleem dat plotsklaps op het bordje van de dames en heren Kamerleden is gelegd. Een jaar geleden waarschuwde de Nogepa de parlementariers al voor de tijdbom die buitengaats tikt. Maar geregeld is er nog immer niks. Volgens een woordvoerder van het ministerie van economische zaken wordt er wel aan gewerkt. Er circuleert een plan, en er is een heuse richtlijn in de maak, die de weg opent naar het opslaan/bewerken van licht radioactief afval op een vuilnisbelt met een zogeheten C-3 status, zoals Nauerna bij Zaandam. Deze stortplaats is daarvoor nadrukkelijk in beeld. Het idee is de meeste radon-deeltjes uit het afval te halen in een nieuw te ontwikkelen scheidingsinstallatie. Die deeltjes kunnen daarna in geconcentreerde porties alsnog naar de Covra in Borssele gebracht worden. Daar volgt opslag in bunkers. De rest van het afval, met wellicht nog hele kleine beetjes radio-activiteit, maar ook met zware metalen, is geschikt voor gecontroleerde stort op Nauerna. In eerste instantie moet er een lokatie komen waar de volle containers met het stralende afval van de booreilanden neergezet kunnen worden, in afwachting van verwerking. Onderzoek Het NRG doet al geruime tijd onderzoek naar de mogelijkheden om het boorafval milieuverantwoord te verwerken en de radondeeltjes er uit te halen. Volgens Versteegh is dat in de duinen bij Petten op laboratoriumschaal al goed gelukt, en lukt het ook in een wat grotere proefopstelling. "Het ziet er goed uit." Blubberig afval wordt eerst gedroogd, daarna wordt de zaak verdicht en gescheiden. Het volume van het afval wordt sterk beperkt, en bij de Covra hoeven geen spullen opgeborgen te worden die niet radioactief zijn. De vraag is echter of de methode niet alleen technisch, maar ook financieel haalbaar is. Boorbazen klagen nu al dat de exploitatie van kleine olie- en gasvelden in de Noordzee nauwelijks meer winstgevend is, onder andere door allerlei extra milieumaatregelen. Komt daar een high-tec en dus kostbare afvalwerking overheen, dan wordt de (boor)spoeling nog dunner. Bij een steeds vrijer wordende energiemarkt valt er niet meer tegen de Engelsen en de Noren te concurreren. Er dreigt een versnelde afbouw van de Nederlandse offshoreactiviteiten. Het zoeken naar nieuwe olie- en gasbellen ligt reeds stil.

NRG, PO Box 25, NL-1755 ZG Petten, Netherlands, Tel +31-224564080, Fax +31-224563912 Informatie: info@nrg-nl.com Update 18 december 1999