Nederlands

'Frequently Asked Questions' naar aanleiding van de recente berichtgeving in de media over de Hoge Flux Reactor en antwoorden van NRG.

Petten, dinsdag 1 oktober 2002

Hoe werkt het Veldmanscenario?
Oud-operator Theo Veldman heeft in de jaren tachtig een scenario voor een koelmiddelongeval aan de orde gesteld. Hierbij werd uitgegaan van een 'guilottinebreuk' in het primaire koelsysteem waardoor het koelwater uit het reactorvat zou kunnen weglopen. De reactor schakelt dan automatisch af. In dit scenario zou de kern toch droog komen te staan en zouden de daar aanwezige splijtstofelementen gedeeltelijk kunnen smelten. Daarbij zouden vluchtige splijtingsproducten vrijkomen die voor het grootste deel opgelost worden in het reactorbassin water. Een beperkte hoeveelheid van deze radioactieve gassen zou vrijkomen in de koepel die op onderdruk staat, waardoor er geen radioactieve producten naar buiten kunnen lekken.
In dit scenario is dus geen rekening gehouden met andere mogelijkheden voor het koelen, zoals het inlaten van water uit het bassin in het reactorvat. Dit water zorgt namelijk door natuurlijke circulatie voor voldoende koeling.

In de KRO Reporter documentaire schetste Prof. C. Andriesse een situatie waarbij regelstaven uit de kern gedreven werden door de stroming. Analyses van dit scenario tonen echter aan dat de stromingskrachten daarvoor niet voldoende zijn. Bovendien zijn de regelstaven mechanisch geblokkeerd waardoor uitschieten onmogelijk is.

Begin jaren negentig heeft een interne werkgroep bestaande uit deskundigen op het gebied van de fysica, thermohydraulica, reactortechniek en mechanica samen met Veldman het gepostuleerde ongeval bestudeerd. De kans van het voordoen van het scenario bleek extreem klein en de mogelijke consequenties hoewel serieus, zonder gevolgen voor de omgeving. Er werden twee aanpassingen aan het reactorsysteem voorgesteld die op het eerste gezicht eenvoudig lijken. Ze vereisen echter veranderingen aan het primaire systeem waarmee mogelijk nieuwe risico's worden geïntroduceerd. Tevens was hiervoor een wijziging van de Kernenergiewet vergunning noodzakelijk. Daar er toch een totale vernieuwing van de vergunning gepland stond werd besloten om de voorgestelde aanpassingen op dat moment daarin te betrekken. Bij de huidige voorbereidingen voor de nieuwe Kernenergiewet vergunning en van de grote tienjaarlijkse veiligheidsevaluatie van de Hoge Flux Reactor is het scenario meegenomen. Er zijn in de tussentijd geen nieuwe feiten aan het licht gekomen die de urgentie van de voorgestelde aanpassingen verhogen.

Hoe zit het met de verzakking van de gebouwen?
Bij het ontwerp van de reactor is rekening gehouden met het 'zetten' van het reactorgebouw. De mate van 'zetting' wordt bijgehouden met behulp van meetpunten op het reactorcomplex. Gebleken is dat er kort na ingebruikname van de reactor ongeveer 1 centimeter zetting heeft plaatsgevonden. Dit heeft geen enkele consequentie voor de integriteit van de installatie omdat deze hiertegen is ontworpen. In 1984 zijn het reactorvat en de bijbehorende leidingen vervangen waarbij het hele systeem spanningsloos is aangebracht. Sinds die tijd is er geen enkele zetting meer geconstateerd.

Is er sprake van betonrot?
Het reactorvat in Petten hangt in een groot waterbassin (zwembad) van enkele honderden kubieke meters. Dit waterbassin heeft een dikke betonnen wand en is bekleed met aluminium. Het bassin dient voor de stralingsafscherming. Tussen het beton en de aluminium bekleding bevindt zich een kleine ruimte. Het water dat in deze ruimte komt wordt via speciale afvoerbuizen gecontroleerd afgevoerd. Er is geen toename van de afgevoerde waterhoeveelheid waargenomen. Bij regelmatige inspecties is in de betonnen wand nooit betonrot geconstateerd. Wel is er eenmaal een beschadiging van de betonwand geconstateerd en gerepareerd. Incidenteel zijn er ook kleine beschadigingen van de aluminium bekleding vastgesteld en verholpen. Ook bij deze reparatiewerkzaamheden is gebleken dat betonrot daarvan niet de oorzaak was.

Wat zijn de gevolgen van aardbevingen op het reactorcomplex?
In de afgelopen jaren hebben zich lichte aardschokken voorgedaan in Noord-Holland met als episch centrum de omgeving van Alkmaar. Volgens deskundigen van het seismologisch instituut van het KNMI kunnen deze aardschokken in Petten niet gevoeld worden. Ook kunnen deze geen schade aanrichten aan de op ca. 15 kilometer van het episch centrum gelegen gebouwen en installaties in Petten. Deskundigen hebben vastgesteld dat geen schokken van meer dan 3,8 op de Schaal van Richter in Petten zouden kunnen voorkomen. Op basis van dit gegeven is een onderzoek gedaan naar de aardbevingsbestendigheid van de reactor. Een aantal aanpassingen zoals versteviging van een hijskraan en ondersteuning van leidingen bleken gewenst en zijn uitgevoerd.

Waarom kan in 'Petten' geen kernexplosie voorkomen?
Het is fysisch (natuurkundig) onmogelijk dat de Hoge Flux Reactor in Petten ontploft als een kernbom. Hiervoor zijn de materialen, configuratie en omstandigheden niet aanwezig. Een kernwapen is een uitermate gecompliceerd wapen waarvoor materialen en speciale apparatuur nodig zijn die in Petten niet aanwezig zijn.

Meer vragen?
Voor overige vragen verzoeken wij u deze per e-mail aan ons te richten via info@nrg.eu

Aanvullende informatie:
Nuclear Research and consultancy Group (NRG) is het kennisinstituut van Nederland voor nucleaire technologie. NRG verzorgt onafhankelijk onderzoek, studies, adviezen, informatie en diensten voor overheid, bedrijfsleven en burgers. Voorwaarde hierbij is een veilige, ecologisch verantwoorde en vreedzame toepassing van nucleaire technologie. De Hoge Flux Reactor in Petten is eigendom van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Commissie. NRG verzorgt de bedrijfsvoering van de reactor.

  
NRG, Postbus 25, NL-1755 ZG Petten, Nederland, Tel +31-224564950, Fax +31-224568912
Informatie: info@nrg.eu
Update 1 oktober 2002